Kemik Morfogenetik Protein-2 Geninin Lipid Bazlı Nanopartikül ile Mezenkimal Kök Hücrelere Transfeksiyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şeyda Aydın
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nelisa Türkoğlu
Eş Danışman: Sezgin Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Mezenkimal kök
hücreleri (MKH’ler), rejeneratif tıp ve doku mühendisliği uygulamalarında
önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak klinikte MKH’lerin kullanımı günümüzde
sınırlıdır, çünkü istenilen hücre tipine farklılaşma gibi hücresel davranışları
kontrol etmenin etkili bir yolu bulunmamaktadır. Bu noktada, genetik
modifikasyon, MKH’lerin daha aktif bir şekilde kontrol edilmesine olanak
sağlayabilir. Fakat MKH’lerin genetik manipülasyonuyla ilgili en büyük zorluk,
verimli ve güvenli bir gen aktarım sisteminin henüz bulunmamış olmasıdır. Gen
aktarım sistemleri, viral ve viral olmayan olmak üzere iki ana sınıfa ayrılır.
Viral vektörler, gen transferi için virüslerin kullanıldığı sistemleri içerir.
Viral olmayan vektörler ise biyouyumlu ve biyogüvenli materyaller aracılığıyla
gen transferini gerçekleştirir. Bu bağlamda, viral olmayan gen aktarım
yöntemlerinden biri olan katı lipid nanopartiküller, plazmid taşıyıcısı olarak
kullanılmıştır. Yüzeyindeki pozitif yük nedeniyle nanopartiküller, negatif
yüklü DNA ile stabil bir kompleks oluşturur. Oktadesilamin bazlı katı lipid
nanopartiküller, (y/s) tekli emülsifikasyon-çözücü uçurma yöntemi ile
sentezlenmiştir. Elde edilen nanopartiküllerin boyut ve yük analizleri
Zetasizer cihazında gerçekleştirilmiştir. Nanopartiküllerin ortalama büyüklüğü
484.6±211.8 nm, Polidispersite Endeksi (PdI) 0.153 ve yükü 31.8±5.40 mV
ölçülmüştür. Nanopartiküllerin sitotoksisitesi MTT analizi ile belirlenmiştir.
Nanopartikül ile BMP-2 kodlayan plazmid kompleksi oluşturulmuştur. Komplekslerin
stabilitesi agaroz jelde yürütülerek ile değerlendirilmiştir.
Nanopartikül-pBMP-2 kompleksi ile MKH’ler transfekte edilmiştir. Transfeksiyon
etkinliği %88.2±0.5 olarak hesaplanmıştır. Transfeksiyon sonrası, BMP-2 gerçek
zamanlı PCR ile mRNA ve ELISA ile protein düzeyinde tespit edilmiştir.
Transfeksiyon çalışmaları süresince MKH’lerin senesense girmediği SA-β-gal
boyaması ile belirlenmiştir.