Ortaokul ve lise dönemindeki öğrencilerin sosyal ve duygusal öğrenme becerilerinin gelişimi için ebeveyn, öğretmen ve okul yeterliklerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CİHAN KILIÇ
Danışman: Mine ÇELİKÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada ortaokul veya lise çağında öğrenim görmekte olan çocukların Sosyal Ve Duygusal Öğrenme (SDÖ) becerilerinin gelişimi için ebeveyn, öğretmen ve okul yeterlikleri belirlenmiş ve belirlenen yeterliklerin çeşitli değişkenlerle birlikte ölçümü yapılmıştır. Araştırma ebeveyn, öğretmen ve okul olmak üzere üç farklı boyutta; yeterliklerin belirlenmesi ve çeşitli değişkenlerle ölçümlerinin yapılması olmak üzere iki farklı süreçte yürütülmüştür. Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma toplamda 6 farklı çalışma grubu ile yürütülmüştür. Ebeveyn yeterliklerini belirlemede 49, öğretmen yeterliklerini belirlemede 63, okul yeterliklerini belirlemede 100 uzmandan görüş alınmıştır. Belirlenen yeterlikleri çeşitli değişkenlerle birlikte test etme aşamasında; ebeveyn yeterlikleri için 457 ebeveyn, öğretmen yeterlikleri için 390 öğretmen, okul yeterlikleri için 405 öğretmen ve idareci katılımcı olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarında; ebeveyn boyutunun yeterlik alanlarında sırasıyla; öz farkındalıkda 14, öz yönetimde 22, sosyal farkındalıkda 10, sorumlu karar vermede 12, ilişki becerilerinde 16 olmak üzere toplam 74 yeterlik gösterge maddesi belirlenmiştir. Öğretmen boyutunun yeterlik alanlarında sırasıyla; öz farkındalıkda 14, öz yönetimde 17, sosyal farkındalıkda 10, sorumlu karar vermede 7, ilişki becerilerinde 11 olmak üzere toplam 59 yeterlik gösterge maddesi belirlenmiştir. Okul boyutunun yeterlik alanlarında sırasıyla; öz farkındalıkda 10, öz yönetimde 8, sosyal farkındalıkda 11, ilişki becerilerinde 7 olmak üzere toplamda 36 yeterlik gösterge maddesi belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında yeterlik ölçme araçları oluşturulmuş ve yeterlikler çeşitli değişkenlerle katılımcılara uygulanarak test edilmiştir. Bu değişkenler ebeveyn boyutunda; yaş, eğitim düzeyi, çocuğunun eğitim gördüğü okul türü ve çocuğun akademik başarısı, öğretmen boyutunda; branş, eğitim düzeyi, mesleki kıdem, SDÖ bilgi düzeyi, SDÖ veya benzer konularda eğitim alıp almama ve sanatsal etkinliklere katılım düzeyi, okul boyutunda; okul türü, okul kademesi, okul şube sayısı, okul öğretmen sayısı, okul hizmet yılı ve okul akademik başarısı olarak belirlenmiştir. Araştırmada belirlenen ebeveyn, öğretmen ve okul SDÖ yeterliklerinin ortaokul veya lise kademesinde öğrenim görmekte olan çocukların SDÖ becerilerini geliştireceği varsayılmaktadır.