Gümüş nanopartiküllerin Salvia sclarea'da sürgün rejenerasyonu ve sekonder metabolit içeriklerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF ARSLAN
Danışman: HÜSEYİN SERVİ, Semiha ERİŞEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:S. sclarea içerdiği monoterpen, diterpen, seskiterpen ve flavonoidler gibi değerli sekonder metabolitler nedeniyle ekonomik değeri yüksek tıbbi ve aromatik bir bitkidir. Bitkiye ait değerli metabolitlerin üretiminde bitki hücre ve doku kültürü çalışmaları alternatif bir yol olarak görülmektedir. İn vitro kültürlerde elisatör olarak NP uygulamalarının bitki büyüme, gelişme ve fizyolojisi üzerindeki etkileri değişkendir. Son yıllarda bu uygulamalar sekonder metabolitlerin biyosentez ve birikiminin arttırılması için kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında yeşil sentez yöntemi kullanılarak üretilen AgNP'lerin, S. sclarea bitkisinde sürgün rejenerasyonu ve sekonder metabolit içeriklerine olan etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla bitkiye ait nodal segmentler farklı konsantrasyonlarda (0,25,50,100 mg/l) AgNP veya AgNO3 ilave edilmiş, 1 mg/l MT ve 0.2 mg/l IAA içeren MS besin ortamlarında kültüre alınmıştır. Kültürden 8 hafta sonra nodal segmentlerden gelişen rejenere sürgünlerin sayısı, uzunluğu, yaş ve kuru ağırlıkları belirlenmiştir. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde; AgNP ve AgNO3 uygulamalarının eksplant başına sürgün sayısına etkisinin istatistiksel olarak bir farklılık göstermediği fakat sürgün uzunluğu, sürgün yaş ve kuru ağırlığı bakımından farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Uygulanan konsantrasyonların etkisi değerlendirildiğinde ise tüm parametrelerde 0.01 düzeyinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Eksplant başına sürgün sayısı bakımından 25 mg/l AgNP ve AgNO3 ile 100 mg/l AgNP içeren ortamlarla kontrol grubu arasında istatistiksel olarak bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Sürgün uzunluğu bakımından ise en iyi sonuç kontrol grubundan elde edilmiş olup (18.29 mm), 25mg/l AgNP içeren ortamdan elde edilen sonuç (14. 08 mm) kontrolle aynı grupta yer almıştır. Sürgün yaş ağırlığı bakımından ise 50 ve 100 mg/l AgNO3 içeren ortamlar hariç diğer konsantrasyonlardan elde edilen değerler (5.33-7.53 mg) arasında istatistiksel farklılık gözlemlenmemiştir. Sürgün kuru ağırlığı bakımından ise en yüksek sonuç 50 mg/l AgNP (0.74 mg) içeren ortamdan elde edilmiştir. Rejenere sürgünlere ait yaprakların sekonder içerikleri GC-MS yöntemi ile saptanmıştır. Kültür ortamına AgNP ve AgNO3 ilavesinin yapraklardaki sekonder metabolit içeriklerini ve miktarlarını değiştirdiği tespit edilmiştir.