Proje okullarında merkeziyetsiz eğitim uygulamalarına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri: Bir durum çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: İLKNUR KAVAK ERGİN

Danışman: Emre ER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, merkezi bir eğitim sistemine bağlı bir proje okulunda merkeziyetsiz eğitim uygulamalarına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerini incelemektir. Araştırma, merkeziyetsiz eğitim anlayışını öğretmen ve öğrenci perspektifinden değerlendirmek ve bu bağlamda uygulama süreçlerine dair kapsamlı veriler sunmak hedefiyle tasarlanmıştır. Merkeziyetsiz eğitim, eğitimde karar alma süreçlerini daha fazla paydaşı kapsayacak şekilde dağıtarak yerel ihtiyaçlara öncelik verilmesini amaçlayan bir yaklaşımdır. Dünyada, merkeziyetsiz eğitim uygulamaları öğrenci başarısını artırmanın yanı sıra öğretmen memnuniyeti ve sistem esnekliği gibi alanlarda olumlu sonuçlar doğurmuştur. Türkiye'de ise eğitim sistemi büyük ölçüde merkezi bir yapı sergilemekte; bu durum, yerel ihtiyaçların göz ardı edilmesine ve öğretmenlerin karar alma süreçlerine yeterince dahil olamamasına yol açabilmektedir. Bu bağlamda, merkeziyetsiz eğitim anlayışının Türkiye'deki uygulanabilirliğini ve etkilerini anlamaya yönelik çalışmalar büyük önem taşımaktadır. Çalışma, bir durum çalışması olarak tasarlanmış ve nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem ve doküman analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında bir proje okulunda görev yapan 3 öğretmen ve 30 öğrenciyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın sonuçları, merkeziyetsiz eğitim uygulamalarının merkezi bir eğitim sistemi içinde dahi uygulanabilir olduğunu ve öğretmenler ile öğrencilerin bu süreçte aktif roller üstlenebildiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, öğretmen failliğinin güçlendirilmesi, dağıtılmış liderlik modellerinin hayata geçirilmesi ve öğrencilerin bireyselleştirilmiş öğrenme yollarını destekleyecek yenilikçi dijital araçların kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Merkeziyetsiz eğitim, öğretmen failliği, merkeziyetsiz eğitim uygulamaları, proje okulu, öğrenci merkezli öğrenme.