Üstün yetenekli 5. sınıf öğrencilerinde yaratıcı problem çözme, eleştirel düşünme ve merak arasındaki ilişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE KARAKELLE

Danışman: Hasan ÜNAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, üstün yetenekli beşinci sınıf öğrencilerinin matematiksel yaratıcılık düzeylerini belirlemek ve matematiksel yaratıcılıklarının eleştirel düşünme eğilimi ile matematiksel merak ile ilişkisini incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu Türkiye'de bir Bilim ve Sanat Merkezinde öğrenim gören beşinci sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Eleştirel düşünme eğilimi, matematiksel merak ölçekleri ile matematiksel yaratıcılığa ait veriler 56 öğrenciden elde edilmiştir. Veri toplama araçları olarak, matematiksel merak ölçeği, ortaokul öğrencilerine yönelik oluşturulan eleştirel düşünme eğilimi ölçeği ve matematiksel yaratıcılıkları için çoklu çözüm stratejilerine imkân tanıyan açık uçlu sekiz adet sorudan oluşan problem seti kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Shapiro-Wilk normallik testi uygulanmış; değişkenlerin normal dağılım varsayımını karşılamaması nedeniyle değişkenler arası ilişkiler Spearman sıra farkları korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Araştırma sonuçları, matematiksel yaratıcılık ile eleştirel düşünme eğilimi arasında ve yine matematiksel yaratıcılık ile matematiksel merak arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Buna karşın eleştirel düşünme eğilimi ile matematiksel merak arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, matematiksel yaratıcılığın tek ya da iki değişkenle açıklanması zor, çok boyutlu bir yapı olabileceğini; öğretim ortamındaki düzenlemeler ve görevlerin yaratıcı performansı görünür hale getirmesinde önemli olabileceğini düşündürmektedir.