Enkapsüle kekik, karanfil ve adaçayı uçucu yağların fonksiyonel sakız üretiminde kullanımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA BARMAN
Danışman: Ömer Said TOKER, Fatih TÖRNÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sakız, suda çözünür ve çözünmez iki Fonksiyonel gıda, ise kaynağı Japonya olan bir kavram olup özellikle Dünya genelinde yaşanan pandemi süreci ile birlikte popüleritesi artan bir üründür.fazdan meydana gelen ve tarihi çok eski dönemlere uzanan bir üründür. Bir gıdanın fonksiyonel olarak nitelendirilebilmesi için o gıdanın insan bedeninin ihtiyaç duyduğu besin bileşenlerini ihtiva etmesinin yanı sıra insan fizyolojisi veya metabolizmaya katkıda bulunarak sağlık açısından fayda sağlaması gerekmektedir. Sakız, ağızda kalma süresi, tüketiminin zaman ve mekân bakımından kolaylığı açısından değerlendirildiğinde fonksiyonel özellikler kazandırıldığında insan sağlığına önemli katkıları olması mümkündür. Diğer yandan bitkilerin farklı kısımlarından çeşitli yöntemlerle elde edilen uçucu yağların ihtiva ettikleri bileşikler dolayısıyla; antibakteriyel, antioksidan, antiviral, antienflamatuvar, antikanser gibi fonksiyonlara sahip oldukları bilinmektedir. Çalışmamız kapsamında dış faktörlere (sıcaklık, ışık vb.) karşı hassas olan kekik, karanfil ve adaçayı uçucu yağları enkapsülasyon işlemi ile çevresel şartlara dayanıklı hale getirilmiş ve ardından enkapsüle edilerek sakız formülasyonuna dahil edilmiş ve sakızın fonksiyonel bir ürün haline getirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında yapılan analizlerde, tatlandırıcılı ve şekersiz sakız formülasyonuna dahil edilen kekik karanfil ve adaçayı uçucu yağı kapsüllerinin kontrol örneklerine kıyasla antioksidan aktiviteyi %4,09 ile %41,18 arasında arttırdığı belirlenmiştir. Sakız formülasyonuna dahil edilen uçucu yağ konsantrasyonu ile antioksidan aktivite arasında doğru orantı olduğu ve kapsül ilavesinin sakızın duyusal ve tekstürel özellikleri üzerinde herhangi bir olumsuzluk oluşturmadığı saptanmış olup enkapsüle uçucu yağlar ile fonksiyonel sakız üretiminin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.