Kentsel koruma alanlarında kentsel tasarım rehberlerinin rolü: Kuzguncuk kentsel tasarım rehberi önerisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ÖKTEM KARAGÜL

Danışman: Elif Örnek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Planlama disiplini ve mimari tasarım arasındaki kentsel tasarım rehberleri, alanın kimliğinin korunmasına katkı sağlamak ve yeni yapılaşmaları bu kimlikle uyumlu olarak yönlendirmeyi amaçlamaktadır. Kentsel tasarım rehberleri bir mekânın karakterini korurken aynı zamanda doğal gelişmesine izin vererek değişimi yönlendirmektedir. Çalışma kapsamında tarihi çevre kavramının Dünya'da ve ülkemizdeki gelişimi irdelenerek, kentsel koruma ve tasarım araçlarından biri olan kentsel tasarım rehberlerin ortaya çıkışı, planlamadaki rolü, amacı ve hazırlanma aşamaları ortaya konulmuştur. Aynı zamanda Dünya'daki ve Türkiye'deki kentsel tasarım rehberlerinden yararlanılarak Kuzguncuk Bereketli Sokak için yapılaşma önerileri yine yeni yapı odağında kurgulanmıştır. Bu doğrultuda alan çalışmasının amacı incelenen örnekler doğrultusunda Kuzguncuk semtinde yapılan kentsel doku analizleri yanı sıra alan sınırları, koruma süreçleri, sosyal yapı, doğal ve yapılı çevre özellikleri gibi temel parametrelerin analizlerini içeren, semte özgü bir rehber oluşturmaktır. Rehberin içeriğinde hem yapılaşmaya dair silüet ve cephe önerileri hem de sokak bütününe yönelik malzeme, renk gibi konulara dair öneriler de yer almaktadır. Oluşturulan bu rehber, değişim süreci kontrol altına alarak tasarım kararlarını yönlendirmekte ve değişeme ayak uydurarak tasarımcıya ve kullanıcıya tavsiyelerde bulunmaktadır. Kentlerin kültürel ve mekânsal kalitelerini koruyabilmek için kullanıcıların koruma sürecine dahil olarak benimsemesi ve tasarım için doğru yöntem ve uygulama araçlarının gerekliliği ortaya konulmaktadır. Bu çalışma, sanayi devrimi, savaş ve küreselleşme gibi faktörlerin etkisiyle değişim baskısı altındaki tarihi çevrelerin korunmasında kentsel tasarım rehberlerinin rolünü araştırmaktadır.