KADASTRAL VERİ İÇERİĞİNİN GÜNCEL KADASTRAL EĞİLİMLER IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ VE İYİLEŞTİRİLMESİNE YÖNELİK BİR YAKLAŞIM ÖNERİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK UŞAK

Danışman: Volkan Çağdaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülkemizde yaklaşık 100 yıldır sürdürülen geleneksel kadastro anlayışı, taşınmazların geometrik ve hukuki bilgilerinin üretilmesine ve mülkiyet güvencesinin sağlanmasına odaklanmaktadır. Zaman içerisinde uygulama özelliğini kaybeden kadastral verinin iyileştirilmesi, içeriğinin zenginleştirilmesi ve güncel durumu yansıtması amacıyla da sistematik kadastro güncelleme çalışmaları yürütülmektedir. Modern arazi bilgi yönetimi (ABY) paradigması, kadastronun farklı tematik alanlar için çok boyutlu kadastral veri üretmesini ve bu verileri mülkiyet dokusuyla ilişkilendirmesini önermektedir. Tez çalışması tematik alanları; 3B kadastro, deniz ve kıyı kadastrosu, afet duyarlı kadastro, altyapı kadastrosu, kamu hukuku kısıtlılıkları kadastrosu ve amaca uygun arazi bilgi yönetimi olarak başlıklandırmakta ve güncel kadastral yaklaşımlar olarak bütüncül biçimde ele almaktadır. Ülke kadastrosunun güncel kadastral yaklaşımların gerektirdiği veri içeriğini sağlamak ve modern ABY beklentilerini karşılamak üzere sınırlı kaldığı değerlendirilmektedir. Bu çalışma da ülke kadastrosunun güncel kadastral yaklaşımları içerecek biçimde genişletilmesi ve modern ABY paradigmasıyla uyumlu hale getirilmesini amaçlamaktadır. Bu amacı karşılamak üzere uluslararası bilimsel literatür ve uluslararası kadastral standartların öngördüğü kavramsal çerçeve ve veri içeriği derlenecektir. Bu doğrultuda ülke kadastrosunun nasıl yapılandırılacağı hakkında değerlendirme ve önerilerde bulunulacaktır. Çalışma kapsamında, her güncel kadastral yaklaşım için önerilen veri içerikleri Arazi Bilgi Yönetimi Alan Modeli (LADM) uluslararası standardının UML diyagramları aracılığıyla modellenmiştir. Bu çalışma güncel kadastral yaklaşımların gerektirdiği verilerin temini için de güncelleme çalışmalarını bir fırsat olarak değerlendirmektedir. Güncelleme çalışmaları mevcut yapısıyla taşınmaz sınırlarının hukuki ve geometrik açıdan iyileştirilmesine odaklanan, görece emek yoğun, uzun zaman ve yüksek maliyet gerektiren çalışmalardır. Ancak tezde önerilen yöntem ve süreçlerle, güncelleme çalışmalarının veri üretimini desteklemesi sağlanacaktır. Tez çalışmasının ülke kadastrosunun işlevinin artırılması, çok boyutlu düzeye kavuşması ve modern ABY paradigmasıyla uyumluluğuna katkı sunması beklenmektedir. Ayrıca güncelleme çalışmalarının daha işlevsel ve katma değeri yüksek bir yönteme dönüştürülmesi hedeflenmektedir.