Çevresel Duyarsızlık Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Ekopsikolojik Duyarlılık ve Çevreye Duyarlı Tüketim ile İlişkilerinin İncelenmesi

Doğan S.(Yürütücü), Tunç Z., Kayar M. Y.

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
Başlama Tarihi: Mayıs 2026
Bitiş Tarihi: Nisan 2027

Proje Özeti

Sürdürülebilir kalkınma, çevre kaynaklarını koruyarak ekonomik büyümeyi ve toplumsal refaha ulaşmayı amaçlayan bir kavramdır. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılabilmesi için bireylerin çevreye ve çevre sorunlarına yönelik tutumları önemli bir etkendir. Bireylerin çevreye yönelik tutumları sürdürülebilir kalkınmayı hızlandırabileceği gibi aynı zamanda bir engele de dönüşebilir. Bu tür olumsuz tutumlardan biri de çevresel duyarsızlıktır. Bu çalışmanın amacı, bireylerin çevresel duyarsızlık seviyelerini ölçen Çevresel Duyarsızlık Ölçeği’ni (Environmental Cynicism Scale; ECS) Türkçeye uyarlamaktır. Bu ölçek Semenescu vd. (2025) tarafından geliştirilmiştir ve 6 madde ile tek boyuttan oluşmaktadır. Ayrıca uyarlanan Çevresel Duyarsızlık Ölçeği ile Ekopsikolojik Duyarlılık ve Çevreye Duyarlı Ürün Tüketim ölçekleri arasındaki ilişkiler incelenecek ve ölçüt bağıntılı geçerlik sağlanacaktır. Çalışma korelasyonel tarama yöntemi kullanılarak yürütülecektir. Veriler Google Forms platformu aracılığı ile online olarak toplanacaktır. Çalışma grubu kolay örnekleme ile seçilecektir ve gönüllü 600 yetişkin bireyden oluşacaktır. Elde edilecek veriler ile ölçeğin geçerlilik ve güvenirliği araştırılacaktır. Bu araştırma için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Cronbach Alfa iç tutarlılık analizi yapılacaktır. Çevresel duyarsızlık ile ekopsikolojik duyarlılık ve çevreye duyarlı ürün tüketim davranışları arasındaki ilişkiler normallik dağılımlarına uygun olan korelasyon analizi ile incelenecektir. Araştırma sonucunda, çevresel duyarsızlık seviyesini ölçmek için Türkçe dilinde geçerli ve güvenilir bir ölçek elde edilmesi beklenmektedir. Uyarlanacak ölçek, çevre sorunlarına karşı insanların düşünce ve tutumlarını daha iyi anlamaya katkı sağlayabilir ve ileride çevre farkındalığını artırmaya yönelik eğitim programları ve projeler hazırlanırken yol gösterici olabilir.