Elektrikli skuterların İstanbul trafiğine ve çevreye olan etkilerinin belirlenmesi, en uygun işletme ortamı, koşulları ve kurallarının saptanması

Yardım M. S., Akgöl A. C., Yaşar I., Günay G., Karlıkanovaıte Balıkcı A., Dündar S.(Yürütücü)

TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2023 - 2026

Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
Başlama Tarihi: Haziran 2023
Bitiş Tarihi: Haziran 2026

Proje Özeti

Bu proje kapsamında elektrikli skuterlerin (e-skuter) kullanıcı tercihleri, trafik işletimi, trafik
güvenliği, çevresel etkileri ve insan sağlığı üzerindeki etkileri bütüncül bir yaklaşımla
incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, e-skuterlerin olumsuz etkilerini en aza indirecek en
uygun işletme ortamı, koşulları ve kurallarını belirlemektir. Bu doğrultuda İstanbul’da yaşayan
bireylerle çevrimiçi anket çalışması gerçekleştirilmiş, kullanıcı tercihleri ayrık seçim modelleri
ve makine öğrenmesi yöntemleri kullanılarak modellenmiştir. E-skuterlerin trafik ve trafik
güvenliği üzerindeki etkileri, PTV Vissim yazılımı kullanılarak geliştirilen ince boyutlu trafik
benzetim modelleri ve Surrogate Safety Assessment Model (SSAM) yardımıyla
değerlendirilmiştir. Çevresel etkiler yaşam döngüsü değerlendirmesi yaklaşımı ile incelenmiş,
insan sağlığı üzerindeki etkiler ise farklı zemin türleri ve sürüş hızlarında gerçekleştirilen
deneysel çalışmalarla araştırılmıştır.
Elde edilen sonuçlar, e-skuterlerin özellikle kısa mesafeli ve son kilometre yolculuklarında
önemli bir ulaşım alternatifi olduğunu göstermiştir. Ancak trafik başarımı, güvenlik, çevresel
sürdürülebilirlik ve kullanıcı sağlığı üzerindeki etkilerin büyük ölçüde kullanılan altyapı türüne
ve işletme koşullarına bağlı olduğu belirlenmiştir. Ayrılmış bisiklet altyapılarının hem trafik
işletimi hem de güvenlik açısından en uygun çözümü sunduğu görülmüştür. Proje sonucunda
e-skuterlerin güvenli, sürdürülebilir ve verimli biçimde işletilebilmesine yönelik politika
önerileri geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: E-skuter, mikromobilite, trafik güvenliği, trafik benzetimi, yaşam döngüsü
analizi, kullanıcı tercihleri, sürdürülebilir ulaşım.