Akademik Veri Yönetim Sistemi
Süleymanoğlu B. (Yürütücü), Bakırman T., Şen A., Kulavuz B.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2026 - 2027
| Yağışa dönüşebilir su buharı (PWV), iklim değişikliğinin mekânsal-zamansal etkilerini izlemek ve aşırı yağışları öngörmek için kritik bir öncü göstergedir. Bu proje, Marmara ve Karadeniz’de 2015–2025 döneminde yer tabanlı GNSS meteorolojisi ve radyosonda ile uzay tabanlı GNSS Radyo Okültasyonu (RO) ve ECMWF’nin yeniden analiz verisi ERA5’i bütünleştirerek aşırı yağış tahminini yapay zeka tabanlı bir yaklaşımla iyileştirmeyi amaçlamaktadır. GNSS meteorolojisi PWV ve GNSS-RO PWV ile sıcaklık, basınç ve bağıl nem gibi yüzey atmosfer parametreleri derin öğrenme mimarisi ile bütünleşik bir özellik seti olarak ERA5’ten türetilen PWV değerleriyle birlikte analiz edilecektir. Yağış verileri, MGM istasyonlarından elde edilecek ve aynı zamanda bölgede bulunan radyosonda istasyonlarından doğrulama amaçlı analizler yapılacaktır. Model, istasyon-dışı ve yıl-dışı senaryolarla sınanarak erken uyarı süresini ve aşırı olay yakalama oranını artırmayı hedeflemektedir. Sonuçta, çok-kaynaklı PWV ve meteorolojik verilerin birlikte analiz edilmesiyle operasyonel erken uyarı süreçlerine entegre edilebilecek, veri odaklı ve ölçeklenebilir bir yaklaşım sunulması amaçlanmaktadır. Elde edilecek çıktılar, afet yönetimi (AFAD, MGM) başta olmak üzere tarım, ulaştırma ve sigortacılık gibi sektörlerde ani sel/taşkın riskinin azaltılmasına ve toplumun iklim kaynaklı aşırı olaylara karşı dayanıklılığının güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır. ERA5 entegrasyonu ve model çıktılarına dayalı interaktif ani yağış risk haritaları, Marmara–Karadeniz için operasyonlarda destek sağlayacaktır. İTÜ–YTÜ–KTÜ iş birliği yöntem ve veri paylaşımıyla kapasite oluşturacaktır. |