Akademik Veri Yönetim Sistemi
Alemdar F., Koçak A. (Yürütücü)
Diğer Özel Kurumlarca Desteklenen Proje, 2022 - 2023
Proje Sonucunda "Tarafımıza sunulan proje, hesap raporu, video kayıt ve raporlar üzerinde yapılan inceleme, irdeleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde aşağıdaki sonuçlara varılmıştır:
1. Yapının imalatı sırasında çatı makas sistemine yüklenen sprinkler sisteminin 80 ton ilave yük getirdiği tespit edilmiş, llave yüklerin mekanik tesisatı oluşturan ekipmanlar dolayısı ile çatı makası üzerine bölgesel ve yoğun yükler oluşturacağı düşünülmektedir. Bu bölgesel ve yoğun yüklerden dolayı taşıyıcı sistemde oluşacak ek kesit tesirlerinin ve taşıyıcı sisteme etkisinin makine yerleşimlerinin tam yerleri bilinmeden hesaplanabilmesi mümkün olmamaktadır. Ancak yerel olarak yüklenen ekipmanların bölgesel kesit tesirlerini artıracağı ve proje yapımı sırasında öngörülemeyen sonuçlar doğurabileceği aşikardır.
2. Yapılan üç boyutlu analizde, çelik malzemeden üretilmiş, taşıyıcı sistemi oluşturan düşey elemanlarda gerek "Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapımına Dair Esaslar" gerekse yapının çökme anında üzerinde olan yükler dikkate alındığında elemanlara hasar verecek gerilmelerin oluşmadığı tespit edilmiştir.
3. Yapı çatı makasını oluşturan diyagonal ve dikmelerde GH alüminyum profiller kullanılmış olup, kesit 860kN taşıma kapasitesine sahiptir. Yapıda olan birleşimlerin mafsallı olarak davranacağı moment oluşmayacağı dikkate alındığında, elemanlarda oluşan maksimum eksenel kuvvet değerleri 189-331 kN aralığında olup kesit kapasitelerinin altında kalmaktadır. Diyagonal ve dikmeler açısından taşıyıcı sistemde herhangi bir sorun bulunmamaktadır
4EN AW-6005A T6 alüminyum alaşımda malzeme akma dayanımının 200 MPa, kopma dayanımının 250 MPa olduğu düşünüldüğünde, HXL profillerin 100kNm moment ve 1700kN eksenel kuvvet dayanımına sahip olduğu görülmektedir. Yapı gerek yönetmelik yük kombinasyonları gerekse göçme anında oluşan yükler al- tinda incelendiğinde, çatı makası alt başlığını oluşturan alüminyum HXL profillerin köşe kolon birleşim bölgelerinde ve belirtilen makas ortası düğüm noktasında yetersiz kalması, birleşim bölgelerinde bulon (civata) deliklerinden kaynaklanan kesit kayıplarından dolayı gerilme artışlarının olması ve imalat sırasında yapılan uygunsuzlukların, yapının hasar almasına sebep olduğu tespit edilmiştir.
5Yapı gerek yönetmelik yük kombinasyonları gerekse göçme anında oluşan yükler al- tında incelendiğinde, çatı makası alt başlığını oluşturan alüminyum HXL profillerin köşe kolon birleşim bölgelerinde ve belirtilen makas ortası düğüm noktasında yetersiz kalması, birleşim bölgelerinde bulon (civata) deliklerinden kaynaklanan kesit kayıplarından dolayı gerilme artışlarının olması ve imalat sırasında yapılan uygunsuzlukların, yapının hasar almasına sebep olduğu tespit edilmiştir.
6. NCR raporlarından kapanmayan bazı raporlarda bulunan imalata hatalarının bazıları gergilerin tam olarak oluşturulamaması, bazı bulon deliklerinin büyük ve geniş açılmış olması, ankraj boylarının yeterli olmaması, bazı bulonların fazla sıkılması sonucu oluşan deformasyonların profile aşırı deformasyon yapması gibi nedenler yıkımda büyük rol oynadığı düşünülmektedir.
7. Proje raporunda profil kapasiteleri bulon delikleri çıktıktan sonra net alan dikkate alınarak hesap edilmemiştir. Özellikle Şekil 5 ve 6'da birleşimlerde düğüm noktalarında dengesiz yüklemeden dolayı ortaya çıkacak fazladan yükler sistemde yıkıma sebep olabilecektir.