AFET RİSK AZALTIMI VE SAKINIM PLANLAMASINDA PEYZAJ PLANLAMANIN YERİ VE ÖNEMİ
ERBESLER AYAŞLIGİL T. (Yürütücü), ÖZDİL G. G., KARAHAN R.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2023 - 2024
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Diğer
- Başlama Tarihi: Nisan 2023
- Bitiş Tarihi: Ağustos 2024
Proje Özeti
Doğa
olayları ve insan kaynaklı afetler her geçen gün daha çok can ve mal kaybına
yol açmaktadır. Özellikle çarpık kentleşme, hızlı nüfus artışı, altyapı
eksiklikleri, zayıf binalar, toplumun farkındalık seviyesinin yeterli olmayışı
gibi kırılganlıkların artışı ile kente özgü şartlar, kırılganlıklar
yaratabilmektedir. Kentlerin risklere karşı savunmasızlığı, tehlikeye maruz
kalma olasılığını, duyarlılığını ya da baş edebilme kapasitesini
değiştirebilmektedir.
Toplum ve
sistem afetler karşısında savunmasızlığını, afetleri önlemek ya da az zararla
atlatmak toplumun ve sistemlerin dirençli olması ile mümkündür. Afetlere karşı
direncin artırılması ise bireysel, fiziksel, sosyolojik, ekonomik ve çevresel
faktörlerle doğrudan ilişkilidir.
Afetleri
önleme olanağı olmasa da, afetler sonucu meydana gelen kayıpları en aza
indirmek mümkündür.
Sakınım
planı bir imar planı olmayıp,
karmaşık ve olumsuz koşulların üstesinden gelinmesinde, kentsel problemler ile
başa çıkmada yöntem sunması bakımından önemlidir.
Bu
kapsamında Kentsel Risk (Etki), Tehlike (Önleme-Uyum), Dirençlilik,
Dayanıklılık (Resilience), Kırılganlık, Maruziyet –Sakınma (Mitigation) ve
Savunmasızlık vb kavramlar ortaya konacaktır.
Afet risk
azaltma ve önlemenin içeriği, tarihsel gelişimi, Afet Risk Azaltma Planı’nın
önemi, gerekliliği, yönetim ve işleyiş süreci, ulusal ve uluslararası yasa ve
mevzuatta yeri irdelenecektir. Dayanıklı kent tasarımında ilkeler, kentsel
dayanıklılık göstergeleri ve kriterleri, kırılganlık ve küresel iklim
değişikliği ilişkisi ortaya konacaktır.
Dayanıklı-
dirençli kent planlaması, afet azaltma planı, Sakınım planlaması önemi, sakınım
planlaması evreleri, kentsel sakınım planlaması, ulusal ve uluslararası sakınım
plan ve uygulama örnekleri, ulusal ve uluslararası yasa ve mevzuatta yeri
irdelenecektir.
Peyzaj
Planlaması’nın Sakınım Planlaması’na katkıları, evrensel kabüllerle ülkenin
doğal kaynaklarını ekolojik ve biyolojik açıdan garanti altına almak için doğa
temelli Peyzaj Çerçeve Planı, Peyzaj Programı’nın önemi, yeri ve gerekliliği
vurgulanacaktır.