Akademik Veri Yönetim Sistemi
Yüksel H. G. (Yürütücü), Bayyurt Kerestecioğlu Y., Özkan G., Özcan E., Ruşen E.
TÜBİTAK - AB COST Projesi , 2026 - 2028
Bu araştırma, İçerik ve Dil Bütünleşik Öğrenme (Content and Language Integrated Learning-CLIL) yaklaşımının yükseköğretim seviyesindeki etkilerini nörobilimsel yöntemlerle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. CLIL, müfredat içeriği ve yabancı dili aynı anda öğreterek hem dil yeterliliğini hem de konu bilgisini geliştirmeyi hedefleyen çift odaklı bir eğitim yaklaşımıdır. 1990'ların başında Avrupa entegrasyonu ve modernleşmesini desteklemek amacıyla Avrupa'da ortaya çıkan yaklaşım, zamanla Latin Amerika ve Asya'daki eğitim sistemlerini etkileyerek küresel çapta yayılmıştır. Öğretmenlerin içerik ve dili bütünleştirmelerine yardımcı olmak için çeşitli modeller geliştirilmiştir. Dalton-Puffer (2013) tarafından geliştirilen Bilişsel Söylem İşlevleri (BSİ) (Cognitive Discourse Functions-CDF) bu modellerin önde gelenlerindendir. BSİ’ler, akademik içerik öğrenimi sırasında kullanılan, öğrencilerin belirli bilişsel süreçleri (örneğin, açıklama, tanımlama, değerlendirme) yerine getirmesine yardımcı olan dilsel kalıplardır.
CLIL yaklaşımının yabancı dil yeterliliği ve konu alan bilgisi üzerindeki katkılarıyla ilgili farklı görüşler bulunmakta olup, bu alandaki araştırmalar sınırlıdır ve genellikle öğrencilerin öznel geri bildirimlerine, öğretmenlerin görüşlerine veya dil analizlerine dayanmaktadır. Dil analizinde sıkça kullanılan BSİ’’lerin nöroelektrofizyolojik teknikleriyle incelendiği çalışmalara da alanyazında rastlanılmamıştır. Alanyazındaki bu boşluğu doldurmak amacıyla önerilen bu çalışma ile, CLIL yaklaşımının dil yeterliliği ve konu alan bilgisi üzerindeki etkilerini elektroensefalografi (EEG) yöntemi kullanarak incelenecektir. Farklı bilim alanlarında (sosyal bilimler ve fen bilimleri) İngilizce eğitim sunan programlara kayıtlı öğrencilerin açıklama, tanımlama ve değerlendirme gibi bilişsel söylem işlevlerini yerine getirirken EEG yöntemi kullanılarak beyin aktiviteleri izlenecektir. Bu aktivitelerin BSİ’lere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılacaktır.
Bu çalışmanın örneklemini bir devlet üniversitesinde alanında İngilizce öğrenim gören 32 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, EEG verileri üzerinden hangi beyin loblarının daha aktif olduğunu ve hangi beyin dalgalarının (örneğin alfa dalgaları) en fazla yoğunlaştığını belirlemek hedeflenmektedir. Veri toplama aracı olarak deneklerin BSİ’lere göre tasarlanmış görevlere yazılı ve sözlü olarak verdikleri cevaplar ve bu cevaplar sırasında kaydedilecek EEG görüntüleri kullanılacaktır. EEG verileri proje araştırmacıları arasında bulunan nörolog gözetiminde tam donanımlı bir hastanede toplanacaktır. EEG görüntü analizi araştırma grubunda yer alan üyeler tarafından MATLAB (v.2024a) yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilecektir.
Bu araştırma, CLIL'in farklı akademik disiplinlerde etkili bir şekilde uygulanmasına yönelik kanıta dayalı stratejiler sunarak eğitimcilere eyleme dönüştürülebilir bilgiler ve öneriler sağlamayı hedeflemektedir. Elde edilen veriler, eğitim politikaları ve müfredat geliştirme süreçlerine somut katkılar sunmayı amaçlamakta olup, dil eğitimi ve disiplinler arası öğrenme arasındaki etkileşimi daha iyi anlamamıza yardımcı olacaktır. Bu bağlamda, çalışma, CLIL'in verimliliği hakkında alanyazına önemli katkılar sağlayarak, bu alandaki teorik ve pratik bilgi birikimini zenginleştirmeyi hedeflemektedir.