HAYIR KANAT M. (Yürütücü), TARI K.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Y.Lisans, 2024 - Devam Ediyor
Bu araştırma, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremin ardından depremin eğitim üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla tasarlanıp uygulanmıştır. Örneklem olarak ise depremden en çok etkilenmiş olan yerler arasında yer alan Hatay ili Defne ilçesindeki ortaokullarda kayırlı öğrenciler belirlenmiştir. Araştırmada depreme maruz kalan öğrencilerin eğitimsel, psikolojik ve sosyal uyum süreçlerine odaklanılmıştır. Araştırma, karma yöntem araştırma desenine
dayanmaktadır. Araştırmanın nicel boyutu için araştırma ekibi tarafından “Deprem Sonrası Çok Boyutlu Öğrenci Etki Ölçeği” Defne ilçesindeki ortaokullarda eğitim gören öğrencilerden toplanan veriler ile geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Nitel boyutta ise deprem sonrası farklı yaşam deneyimlerine sahip öğrencilere yönelik geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Hatay/Defne’de ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler arasından amaçlı örneklem doğrultusunda belirlenen iki farklı grup oluşturmuştur. Bunlar; Deprem sonrası Hatay’da kalmaya devam eden öğrenciler (K Grubu) ve deprem sonrasında geçici olarak başka illere gidip geri dönen öğrenciler (G Grubu) şeklindedir. Veriler, bu iki grubun eğitimsel, psikolojik ve sosyal boyutlarda yaşadıkları etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirmek üzere analiz edilmiştir.
Araştırmanın nicel bulgularına göre, öğrencilerin deprem sonrası eğitimsel, psikolojik ve sosyal uyum düzeyleri arasında gruplar açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu durum, her iki grubun da etkilenme düzeylerinin benzer düzeyde olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, nitel bulgular, yerinde eğitime devam eden öğrencilerin psikolojik ve sosyal açıdan daha dengeli bir toparlanma süreci yaşadıklarını ortaya koymuştur. K Grubu’ndaki öğrenciler, öğretmen desteğinin sürekliliği, tanıdık çevre ve akran ilişkilerinin devamlılığı sayesinde güven ve aidiyet
duygusunu yeniden inşa edebilmiştir.
Sonuç olarak, afet sonrası eğitim politikalarında yerinde eğitimin öncelikli bir model olarak değerlendirilmesi, ancak bu modelin etkili olabilmesi için fiziksel güvenlik, öğretmen desteği ve psikososyal hizmetlerin eşzamanlı biçimde güçlendirilmesi gerektiği önerilmektedir.
Keywords: Afet, Deprem, Eğitim, Sosyal Bilgiler, Ölçe