Ekolojik Yaklaşımlı Sarıyer Peyzaj Çerçeve Planı (Master Planı) YTÜ Blimsel Araştırmalar Koordinatörlüğü Proje No: 24-03-02-01

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2004 - 2005

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Temmuz 2004
Bitiş Tarihi: Aralık 2005

Proje Özeti

Çevre boyutları günümüzde çok farklı olarak ele alınmakta ve diğer boyutlara kıyasla daha çok ağırlık kazanmaktadır. Çevre etkilerinin incelenmesi, planlama prosedürüne entegre edilmiştir. Planlama süreci sonunda çevreye uyumlu planlar ortaya çıkmaktadır. Planlama alanlarında alınan kararlarla ilgili çevre analizleri daha da artırılmalıdır. Çevre boyutlarının kabul ettirilmesi çerçevesinde önemli olan bölge veya yerel alana özgü üretilmiş bir resmi peyzaj planlaması veya yeşil alan programının gerçekleştirilmesiyle çevre kalitesi hedefleri belirlenebilir.

Gelişmiş batı ülkeleri doğal kaynakların ekolojik ve biyolojik işlevlerinin garanti altına alınmasını doğa koruma yasalarıyla açıkça ortaya koymuştur.

· Mevcut doğal kaynakların işlevlerini sağlamak,

· Doğal kaynakları koruyarak kullanılabilir kılmak,

· Bitki ve hayvan varlığını korumak,

· Doğal varlıkların ortaya koyduğu özgün peyzajın devamlılığını sağlamak.

Fiziki planlar ile karar üreten ve uygulayan mekanizmalar bu yasa ve yönetmelikler ile yönlendirilmektedir. Bu kapsamda ülkenin doğal kaynaklarını ekolojik ve biyolojik açıdan garanti altına almak için aşağıdaki aşamalarında

· Peyzaj Çerçeve Planı

· Peyzaj Programı

· Arazi Kullanım Planı (peyzaj programına bağlı) plan etapları yürütülmektedir (Kiemstedt, 1996).

Doğal kaynakların sürdürülebilirliğini sağlamak ve çevre kalitesini yükseltmek amacıyla her ölçekte yapılacak fiziki planların ekolojik temele dayalı olmasına bağlıdır. Farklı ölçeklerde birbirleriyle ilişkisi kurulmuş ve detaylı olarak hazırlanmış planlar üretilmelidir.

Peyzaj planlamanın çeşitli düzeylerde genel ve sektörel planlamalara katkısının sağlanabilmesi için planlama türleri geliştirilmiştir. Federal Almanya’da ülke, eyalet, il, ilçe ve belediye düzeyinde peyzaj planları yapılmaktadır. Buchwald 1980’e göre Peyzaj Programı Ülke Planlamasına, Peyzaj Çerçeve Planı Bölge Planlamasına, Peyzaj Planı Nazım İmar Planına, Kentsel Yeşil Alan Planlaması da İmar Uygulama Planına koşut olarak gerçekleştirilmektedir.

‘EUTEK’ Avrupa Birliği’ne üye toplam 15 üye ülke ve Avrupa Komisyonu tarafından kabul edilen bir ‘Avrupa Mekan Planlama’ kavramıdır. EUTEK ile Avrupa Birliği’ne üye devletlerin mekan planlama stratejilerinin bir araya gelmelerini ve birbirlerini daha iyi tamamlamaları hedeflenmektedir.

Avrupa Birliği’nde dengeli ve sürdürülebilir bir mekan planlaması elde edebilmek için özellikle şu üç hedef aynı anda takip edilmeli ve bunların birbirleriyle karşılıklı etkileri göz önüne alınmalıdır.

1) Ekonomik ve sosyal dayanışma

2) Doğal yaşam esaslarının ve kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilir bir gelişme

3) Mekansal olarak daha dengelenmiş rekabet yeteneği

Dengeli ve kalıcı bir gelişme gösterme hedefi, mekanla sosyal ve ekonomik beklentilerin; ekolojik ve kültürel fonksiyonlarla uyumlu hale getirilmesi ile mümkündür. Bu da uzun süreli ve büyük çapta dengeli bir mekan geliştirmeye hizmet etmek anlamına gelmektedir (Freundt, 2002).

Dengeli ve sürdürülebilir bir mekan planlaması için doğal ve kültürel mirasın daha dikkatli kullanılması gereklidir. Doğal ve kültürel miras özellikle ekonomi, ulaşım ve yerleşim alanlarının yapısındaki gelişmeler nedeniyle tehlikededir. EUTEK doğal ve kültürel mirasımızın zeki bir yöntemle bakımını ve geliştirilmesini hedeflemekte ve öngörülmektedir (Ahlke, 2002) .

AB’nin üzerinde önemle durduğu nokta: sürdürülebilir gelişmenin, sürdürülebilir bir mekan planlaması ile gerçekleştirilebileceğidir.