Öğretmenlerin Medeni Durumdan Kaynaklı Ayrımcılığa Yönelik Görüşleri


ER E. (Yürütücü), KATITAŞ S., YILDIRIM N.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - Devam Ediyor

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Nisan 2025
  • Bitiş Tarihi: Devam ediyor

Proje Özeti

Bu araştırma, öğretmenlerin medeni durumlarına bağlı olarak okul yöneticileri tarafından maruz kaldıkları ayrımcı tutum ve davranışları incelemeyi ve bu durumun etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni (fenomenoloji) ile tasarlanan çalışma, İstanbul'da farklı okul kademelerinde görev yapan 25 öğretmen ile yürütülmüştür. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, medeni duruma bağlı ayrımcılığın iletişim, karar alma süreçleri, mesleki gelişim fırsatlarına erişim ve motivasyon gibi temel alanlarda öğretmenlerin iş yerindeki deneyimlerini etkilediğini ortaya koymuştur. Araştırmada, bekâr öğretmenlerin daha fazla iş yüküyle karşı karşıya kaldığı ve özel hayatlarına saygı gösterilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun aksine, evli ve çocuklu öğretmenlere yönelik daha anlayışlı ve esnek bir tutum sergilendiği, bu durumun da bekâr öğretmenlerde adaletsizlik hissine yol açtığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca, medeni durumun mesleki gelişim fırsatlarına erişimde önemli bir faktör olduğu gözlemlenmiş, bekâr öğretmenlerin bu fırsatlara daha fazla yönlendirildiği ancak bu durumun onların tükenmişlik seviyesini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin bu ayrımcı tutumlarla başa çıkmak için farklı stratejiler geliştirdiği bulunmuştur. Bu stratejiler arasında yöneticilerle doğrudan iletişim kurma, mesafeli bir ilişki sürdürme, iş yükünü azaltma yönünde pasif direniş ve meslektaş dayanışması öne çıkmıştır. Sonuçlar, eğitim ortamlarında adalet ve eşitlik ilkelerinin daha etkin bir şekilde uygulanmasının gerekliliğini vurgulamıştır. Araştırma, eğitim yönetiminde eşitliğin sağlanmasının yalnızca bireysel performans ve motivasyon üzerinde değil, aynı zamanda örgütsel bağlılık ve iş birliği üzerinde de kritik bir etkisi olduğunu ortaya çıkarmıştır.