Endüstriyel Gıda Atıklarından Elde Edilen Proteinlerin Yüksek Gerilim Uygulamasıyla Modifiye Edilerek Model Gıdalarda Kullanım Olanaklarının Araştırılması


Creative Commons License

TOKER Ö. S. (Yürütücü), KARASU S., ÖZMEN D., ARIKAN O., BEKİROĞLU H., KARAMAN S., et al.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2023 - Devam Ediyor

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Mayıs 2023
  • Bitiş Tarihi: Devam ediyor

Proje Özeti

FAO 2019 verilerine göre Dünya genelinde her yıl 990 milyar dolar değerinde 1.3 milyar ton gıdanın israf edildiği belirtilmektedir. Avrupa ve Kuzey Amerika’da kişi başı yıllık gıda atık miktarı 95-115 kg arasında değişirken, Afrika, Güney ve Güney doğu Asya ülkelerinde 6-11 kg arasında değiştiği tahmin edilmektedir. 1.3 milyar ton gıda atığının yaklaşık %40-50’si köklü bitkiler, meyveler ve sebzelerden kaynaklanmaktadır. Türkiye israf raporuna göre ise her yıl meydana gelen 26 milyon ton gıda israfının maddi karşılığının 555 milyar TL olduğu belirtilmekte ve bu miktarın da milli gelirin yaklaşık %15’ine denk geldiği belirtilmektedir.  Bir tarafta çok ciddi boyutlarda israf olurken diğer tarafta dünya nüfusunun %10’u olan 810 milyon insanın da açlık sınırında olduğu belirtilmiştir. Nüfusun her geçen gün arttığı düşünüldüğünde sürdürülebilirlik ve atık azaltma kavramları dünya genelinde önem arz etmektedir. Proje çalışması kapsamında da besinsel içerik açısından zengin olan keten tohumu (% 32 protein içermekte) ve kabak çekirdeği (% 59 protein içermekte) soğuk pres yağ atıklarından elde edilen protein konsantresinin yüksek gerilim uygulamasıyla farklı gerilim (20-80 kV), süre (1-3 dk) ve elektrot mesafesi (0.5 cm) koşullarında modifiye edilmesi hedeflenmiştir. Yüksek gerilimle modifikasyon işlemlerinin proteinlerin besinsel ve teknolojik özelliklerine etkisi incelenecektir. Daha sonra elde edilen proteinlerin emülsiyon ve köpük oluşturma özellikleri dikkate alınarak mayonez ve marşmelov ürünlerinde kullanım potansiyeli ortaya çıkarılacaktır. Proje çalışmaları, Elektrik Mühendisliği ve Gıda Mühendisliği öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinden oluşan bir ekip tarafından yürütülecektir. Proje kapsamında atıkların ekonomik değere yüksek ürünlere dönüştürülmesi hedeflenmiş olup özellikle yüksek gerilim uygulamasının kısa sürede proteinleri modifiye etme konusundaki potansiyeli ortaya çıkarılacaktır.