Donatısız yığma duvarların düzlem dışı davranışının sayısal olarak incelenmesi


Creative Commons License

Arş. Gör. Ahmet YILDIRIM

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Bilge Doran

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yığma yapılar, Türkiye'de ve dünyada yapı stokunun önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Yığma yapıların temel taşıyıcı birimlerinden olan donatısız yığma duvarlar, düşük çekme dayanımları ve kompleks yapısı nedeniyle yatay yükler etkisinde düzlem dışı göçmeye (devrilmeye) karşı oldukça hassastır. Duvarın göçmesinin engellenmesiyle yığma yapılar ayakta kalabilir. Bu ise donatısız yığma duvarların yatay yükler altındaki davranışının anlaşılmasıyla mümkündür. Ancak davranışın iyi anlaşılmasıyla yığma türü yapılar, gelecek kuşaklara güvenle aktarılabilir. Bu doğrultuda eksenel sabit yükler ve düzlem dışı tek yönlü üniform basınç etkisi altındaki boşluksuz ve boşluklu donatısız yığma duvarların doğrusal olmayan davranışı sayısal olarak incelenmiştir. Ayrıca, boşluk oranının duvarın düzlem dışı davranışına olan etkisi araştırılmıştır. Sayısal incelemeler çerçevesinde, makro modelleme yaklaşımı kullanılmış ve 3 boyutlu doğrusal olmayan sonlu elemanlar analizleri ANSYS yazılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bünye modeli olarak Genişletilmiş Drucker-Prager (EDP) malzeme modeli kullanılmıştır. Bünye modeli, sadece iki parametre (tek eksenli basınç ve çekme dayanımı) gerektirmekte ve sayısal incelemeler için büyük bir pratiklik sağlamaktadır. Analizler sonucu elde edilen yük-yer değiştirme ilişkilerinin deneysel verilere oldukça yaklaşmış olduğu görülmüştür. Ayrıca boşluk oranlarının düzlem dışı yüklere etkisi parametrik olarak incelenmiştir. Sonuç olarak, yük – yer değiştirme grafikleri incelendiğinde, boşluk oranının artmasıyla düzlem dışı yük değerlerinin ve başlangıç rijitliklerinin azaldığı görülmüştür.