Sanal Gerçeklik Sistemleri ile Sanatın Dijital Dönüşümü
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Lütfü Kaplanoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Dijitalleşme sanatın dinamiklerini baştan başa değiştiren
bir süreçtir. Bu sürecin bir uzantısı olan sanal gerçeklik sistemleri ise
sanatta “gerçek” kavramına dair yapı taşlarını yerinden oynatmıştır. Tarihin en
eski zamanlarından beri bilim, sanat, felsefe gibi tüm alanlarda tartışma
konusu olan “gerçek” kavramı sanal gerçeklik sistemleri ile bir anlamda
yapıbozuma uğramıştır. Sanat, öteden beri aradığı, sorguladığı, ulaşmaya
çalıştığı gerçekliğin farklı katmanlarına ve alternatif oluşumlara kavuşmuştur.
Zamansız, mekânsız, nesnesiz sanat üretimi sınırsız bir uzam içerisine
yerleşmiştir. Bu noktada sanatın üretim, tüketim ve sunumunda, sanatçı
konumunda, alımlayıcı algısında hem eski sistemlerin de harmanlandığı yapılar
olmuş hem sapmalar meydana gelmiş hem de başka perspektifler ortaya çıkmıştır.
Dolayısıyla klasik sanat yapısı ve yeni sanat yapısı arasında karmik bir durum
baş göstermiştir. Bu çalışmada kültür, sanat, toplum çerçevesinden eser,
sanatçı, alımlayıcı odaklı konular dijitalleşme kapsamında incelenmiş, gerçek kavramının
ne olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Teknolojik gerçeklik sistemleri olan
sanal, artırılmış, karma ve genişletilmiş gerçeklikler ile birlikte yeni
gerçeklik anlayışlarının doğduğu belirtilerek sanatta sanal gerçeklik
sistemlerinin etrafındaki döngüler, gelecek varsayımları örnekler üzerinden
işlenmiştir. Sanata dair yeni bakış açılarının, estetik anlayışların, teknik,
biçim ve sunum konuları başta olmak üzere yeni anlayışların getirilmesi
gerekliliği vurgulanmıştır.