Etkileşimli Sergilerin Sergileme ve Tasarım Tekniklerinin İncelenmesi


Arş. Gör. Dr. Özge KALYONCU FIRAT

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: İsmail Erim Gülaçtı

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Erken dönem insanının içgüdüsel sergileme eylemi, günümüzde farklı yaklaşımlarla bilinçli bir tasarıma dönüşmüştür. Geçmişten günümüze gelişen teknoloji ile birlikte sergileme mekânları eser-izleyici-mekân iletişiminin çift yönlü gerçekleşmesi için çabalamıştır. Müze ve sanat galerileri gibi sergileme mekanları, sergileme yöntemi olarak; sanal ve artırılmış gerçeklik, yapay zekâ, hologram ve simülasyon teknolojileri, metaverse ve NFT’ler, çok dokunuşlu ekranlar, haptic dokunsal teknolojiler ile üç boyutlu projeksiyon sistemlerini kullanarak etkileşimli sergiler tasarlamıştır. Sergileme mekânların nitelikleri ile sergilemenin tasarım teknikleri, serginin etkileşim tasarımı bağlamında belirleyici öğeler olmuştur. Sergilerde yer alan dokunmatik ekranlar gibi interaktif sistemlerin etkileşim tasarımında, kullanıcı deneyimine dayalı kullanıcı arayüzü tasarımları yapılmaktadır. Tasarımcı ve sanatçıların yaratıcı sınırlarıyla gerçekleştirilen ve bir tasarım düşüncesi temelinden doğan etkileşim tasarımı ile günümüzde birçok teknoloji tabanlı interaktif sergiler gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda gerçekleşen etkileşimli sergilerin altında, empati kurma, tanımlama, fikir üretme, prototip oluşturma ve test süreçlerinden geçen bir tasarım düşüncesi yatmaktadır. Betimsel literatür taramasına dayalı bu çalışmada; sergileme, teknoloji, etkileşim ve tasarım kavramlarının ilişkisi ele alınarak etkileşimli sergilerin sergileme ve tasarım teknikleri incelenmiştir. Sergileme mekânlarındaki etkileşimli alanlar, seçilen örnekler üzerinden irdelenirken; sergileme mekânlarının çağdaş dönüşümünün izleyici ile ilişkisine değinilmiştir. Bu çalışmada, dijital dönüşüm ile birlikte sanat kurumlarının gerçekleştirdiği etkileşimli uygulamaları, yeni yaratıcı süreçleri, sunum yöntemlerini ve deneyim tasarımlarını ortaya koymak ve bu dönüşümün ziyaretçi deneyimi üzerindeki etkisini inceleyerek literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.