Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tez Danışmanı: İbrahim Başak Dağgülü
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Aydınlanma ile başlayan dünya değişimi, sanayi devrimi, kapitalizm, dünya savaşları,
devrimler ve diğer birçok olay 20. yüzyılın politik tarihini oluşturmuş ve sosyal düzenini
kurgulamıştır. İmparatorluklar ve totaliter rejimler yerlerini devletlere ve çeşitli erk
yönetimlerine teslim etmiştir. Bilimde ise kuantum teoremi ve görelilik kuramı yeni bir
yön çizmiş; edebiyatta, felsefede ve siyasette tüm bu değişimler soyutlama kavramıyla
sanatın ve mimarlığın içinde kendine yeni bir yer bulmuştur. Düşünsel arka planlarına
bakıldığında “hareket” kavramı gibi siyasette, bilimde ve sanatta ortaya çıkan yeni
fikirlerin toplumsal olaylarla kuramsal çerçevede ve uygulamalar üzerinde etkilerinin
ortaya çıktığı görülmüştür. Resimde ortaya çıkan yeni biçimlerin üçüncü boyutta
mekansallaştırılmasını destekleyen söylemler kendi bağlamlarını yarattıkları
edebiyatta, heykelde, performans sanatında ve bunların kaçınılmaz sonucu olarak
mimarlıkta birbirini beslemiştir.
Soyutlama kavramının açıklanmasıyla başlayan çalışma, retinal ve duyumsal sanatın
“hareket” kavramıyla mekânsallaşmasına işaret etmektedir. Resim sanatında hareketin
espası, heykel sanatında hareketin ve bedenin birlikteliğinden doğan ortak mekansallık
ve beden sanatındaki nesneleşen beden hareketinin kendisine ve katılımcı-öznesine
yarattığı mekan karşılaştırılmalı olarak aktarılmıştır.
Hareket ve mekan kavramlarına çeşitli yorumlamalar getiren dönemin sanatçıları
döneminin mimar-öznesini etkilemiştir. Geçmiş yüzyılda retinal sanatın şekillendirdiği
mimari tasarım tartışmaları göz önündeyken, 21. yüzyıl duyumsal sanatın izlerinin
sürdüğü yeni bir mimari tasarım ortamı yaratmıştır.