Artdeco akımı cephe tipolojilerine bağlı olarak geliştirilen uzman sistem modeli


Doç. Dr. Togan TONG

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık, Türkiye

Tez Danışmanı: Gülsün Sağlamer

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş bölümünde, mimarlık alanında bilgisayarın günümüzdeki ve gelmesi beklenen konumu ile mimariye getirdikleri ve mimarlıkta bilgisayar kullanımından söz edilmektedir. İkinci bölümde, genel yapısı ile tasarım, mimari tasarım ve kriterleri ile mimari tasarım sürecinden bahsedilmekte ve bilgisayar destekli tasarım modelleri özetlenmeye çalışılmaktadır. Üçüncü bölümde, değerlendirme ile mimari değerlendirme özetlenerek özellikle mimari cephelerin değerlendirmesinde kullanılan yöntemler ile mimari değerlendirmede bilgisayar konuları vurgulanmaktadır. Biçimlerin değerlendirmesi ve özellikle biçimlerin estetik analizlerini yaparak estetik değerlendirme için formül geliştiren G.D.Birkhoffun estetikle ilgili görüşlerinin yanısıra, mimari değerlendirmede bilgisayarın değerlendirmeye kazandırdıkları bu bölümün önemli konu başlıklarıdır. Dördüncü bölümde, bilgisayar uygulamaları ve programlama dilleri ile yapay zeka alanları anlatılmaktadır. Yapay Zeka alanlarından özellikle uzman sistemler üzerinde durulan bu bölümde, tez kapsamında, uzman sistem tabanı olarak geliştirilen alt programın oluşum evreleri sıralanmaktadır. Bu bölümde ayrıca uzman sistemlerin başarılarından söz edilirken, kısaca tanı, karar alma vb. gibi konularda, başta çok az enformatize olan işlere anlamlı sonuçlarla yaklaşılması olgusundan da bahsedilerek, bilgisayar destekli tasarım Sistemleri, temel veriler ve bir model arasındaki ilişkileri ile geliştirilen çeşitli uzman sistemler ve bunların değişik uygulama alanlarından söz edilmektedir. Uzman sistem oluşturulurken üç aşamanın gerçekleştirilmesinin gerekliliği ve bir uzman sistemin, model oluşumunda bilgisayar destekli tasarım ve temel bilgiler ile oluşturduğu organizasyon bahsedilen diğer konulardır. İlk uzman sistem çalışmalarından günümüze kadar geliştirlen çeşitli uzman sistemlerin, çok değişik uygulama alanlarında biraraya geldikleri ve uygulama alanlarının çeşitli aşamaları ile bu sistemlerin yöneldikleri problem alanları da kısaca özetlenmeye çalışılmıştır. Beşinci bölümde, uzman tabanı olarak geliştirilen alt programda, pilot olarak seçilen bölgedeki Art Deco Akımı ve AutoCAD paket programı altında, uzman system tabanı olarak geliştirilen alt program tanıtılmaktadır. Öncelikle Art Deco akımının tanıtıldığı bu bölümde, özellikle 1910 ve 1940 yıllarında, ülkemizde etkili olan Art Deco akımına ait az katlı binaların pilot bölge olarak seçilen Feriköy, Kurtuluş, Bomonti ve Duatepe semtlerinde görülen cephe karakteristiklerinin, bir uzman sistemin tabanı olarak geliştirilen alt programın IXoluşturulmasında nasıl kullanıldığından bahsedilmektedir. Ayrıca geliştirilen alt programda, İstanbul'da genel olarak karşılaştığımızda akım hakkında fikir verici en belirgin cepheler seçilerek, programda bunlar kullanılmıştır. Yine Art Deco akımına ait cephe tipoloji elemanlarının ayrı ayrı incelendiği bölümde, mevcut örneklerin fotoğrafları verilmekte, bu elemanların oluşturduğu birliktelik algoritmaları ile geliştirilen alt program için gerekli dosyalar ve bu dosyalar arası ilişkiler ele alınmıştır. Alt programın gerçekleştirilmesinde izlenen adımlar da ayrıca tablo şeklinde sunularak, programın ulaşması düşünülen seviye gösterilmeye çalışılmıştır. Altıncı bölümde de, sonuçlar üzerinde ve özellikle mimari algılamayı hızlandıran modeller ile yapıya ilişkin bütün tipolojik özelliklerin yansıtıldığı tanım modeli temeline dayanan bir modelin esas hedef olduğu üzerinde durulmaktadır.