TÜRKİYE’DE ÇOK PARTİLİ DÖNEMDEN BU YANA GERÇEKLEŞTİRİLEN CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİNİN SİYASAL KRİZE DÖNÜŞÜM NEDENLERİNİN YAZILI BASINA YANSIMALARI
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof.Dr.Emine Yavaşgel
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu tezin amacı, özellikle çok partili döneme geçildikten sonra, Türkiye’de gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birçoğunun neden siyasal bir krize dönüşme eğiliminde olduğuna ışık tutmaktır. Modern parlamenter sistemlerde Cumhurbaşkanlığı seçimleri sessiz sedasız gerçekleşirken, Türkiye’de yaşanan seçimlerin birçoğunun neredeyse devlet krizi haline dönüşmesi, bu konuyu irdeleme gerekliliğini doğurmuştur. Cumhurbaşkanlığı makamının parlamenter sistem içindeki rolü, uluslararası ilişkileri yönlendirebilme potansiyeli, Türkiye’deözellikle çok partili dönemden buyana siyasal aktörler arasında erk mücadelesine sahne olmuştur. Geçmişten günümüze dek her ülkenin, etkinliği, büyüklüğü ve gücü farklı da olsa askeri bir altyapısı mutlaka bulunmuştur. Bu bağlamda, ordunun siyaset üzerindeki etkisi, ait olduğu ülkenin siyasal kültürü ile yakından ilgilidir. Türkiye’de de ordunun Cumhuriyetin kurucu gücü olmasından dolayı, diğer ülkelere kıyasla siyaset sahnesinde askeri, daha güçlü bir siyasi aktör konumuna taşımıştır. Çalışmamıza konu olan Cumhurbaşkanlığı siyasal mevkinin, anayasanın 104.maddesi tarafından “Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanlığını temsil etmek, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kullanılmasına karar vermek ve Genelkurmay Başkanı'nı atamak” şeklinde düzenlenen yürütme ile ilgili yetki ve görevleri, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bu seçime yaklaşımını doğuran en temel sebepleri oluşturmaktadır. Cumhurbaşkanının 1924, 1961 ve 1982 Anayasaları ile elde etmiş olduğu görev ve yetkilerle anayasal düzeni sağlamakla görevli devletin başı konumunda olması, hemen hemen her seçim döneminde yaşanan tartışmaların temel argümanlarından birini oluşturmaktadır.
Bu nedenle çalışmamızda seçim döneminde gerçekleşen iktidarmücadelelerine ışık tutabilmek adına, söz konusu anayasalarda Cumhurbaşkanlığı makamına tanınan yetkiler yakından incelenmiştir. Özellikle ülkemizde Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yapısı ve uygulanışı itibari ile siyasal krize meydan veren görüntüsüne, dolayısıyla siyasal demokrasinin temel unsurları siyasal istikrar ve temsilde adalet tartışmalarını beraberinde getirmesine odaklanılmıştır. Bu çerçevede de, varoluşundan buyana medyanın demokratik rejimlerin gelişiminde, siyasetin ve siyasal eğilimlerin kamuoyuna yansıtılmasında üstlendiği aktif role eğilinmiştir. Özellikle kamuoyunda gündem yaratma, hatta kamuoyu oluşturma gücü, çalışmamızın konusunu oluşturan Cumhurbaşkanlığı seçiminin siyasal kriz boyutuna taşınmasında, medyanın rolünü incelemeyi kaçınılmaz hale getirmiştir.İnceleme nitel içerik analizinin kategorisel ve değerlendirici analiz teknikleri aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: (Siyasal Kültür, Cumhurbaşkanlığı Seçimi, Parlamenter Rejim, Temsilde Adalet, Meşruiyet, Medya ve Siyaset)