Üniversite öğrencilerinde akran kıskançlığı: Bir karma yöntem çalışması

Kıskançlık türlerinden biri olan akran kıskançlığı, bireylerin sıklıkla yaşadığı bir duygu olmasına rağmen alanyazında yeterince ele alınmamıştır. Bu nedenle, bu araştırmada üniversite öğrencilerinde akran kıskançlığının detaylı olarak incelenmesi hedeflenmiştir. Bu çalışma sırasıyla nitel araştırma, ölçek geliştirme ve hipotetik model test etme olmak üzere üç bölümden oluşan bir karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın ilk iki aşaması keşfedici sıralı desen olarak tasarlanmıştır. Birinci aşamada, üniversite öğrencilerinin akran kıskançlığı deneyimlerinin ortaya konması amaçlanmıştır. İkinci aşamada, nitel araştırma aşamasında elde edilen bulgulardan yola çıkarak Akran Kıskançlığı Ölçeğinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Üçüncü ve son aşamada ise, akran kıskançlığının benlik saygısı, yalnızlık ve yaşamda uyum değişkenleri ile arasındaki ilişkilerin hipotetik bir modelde sınanması amaçlanmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında yorumlayıcı fenomenolojik desenden faydalanılmıştır. Bu kapsamda, 14 üniversite öğrencisiyle akran kıskançlığına dair görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler yorumlayıcı fenomenolojik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonucunda "akran kıskançlığının davranışsal yönü", "akran kıskançlığının duygusal yönü" ve "akran kıskançlığının bilişsel yönü" olmak üzere üç kapsayıcı tema ortaya konmuştur. Bu temalardan hareketle araştırmanın ikinci aşamasında Akran Kıskançlığı Ölçeğinin geliştirilmesi için dört farklı çalışma grubunda yer alan toplam 971 üniversite öğrencisinden veri toplanmıştır. Birinci grupta açımlayıcı faktör analizi ve güvenirlik analizi için 424 katılımcıya, ikinci grupta doğrulayıcı faktör analizi, madde analizi, madde tepki kuramı ve güvenirlik analizleri için 375 katılımcıya, üçüncü grupta ölçüt bağıntı geçerliği için 75 katılımcıya ve dördüncü grupta test-tekrar test için 97 katılımcıya ulaşılmıştır. Gerçekleştirilen tüm analizlerin sonucunda dört alt boyuttan ve 14 maddeden oluşan Akran Kıskançlığı Ölçeği geliştirilmiştir. Üçüncü aşamada ise, 515 üniversite öğrencisiyle gerçekleştirilen çalışmada akran kıskançlığı ve yalnızlığın, benlik saygısı ile yaşamda uyum arasındaki ilişkide seri çoklu aracı rol oynadığı belirlenmiştir. Elde edilen tüm bulgular, alanyazın ışığında tartışılarak yorumlanmıştır. Bu karma yöntem araştırmasının tüm bulguları akran kıskançlığına dair anlayışımızı genişletmiştir.