DOMENICO SCARLATTI’NİN KLAVYE SONATLARINDA YABANCI SESLİ AKOR SINIFLANDIRMASI: K. 1-150

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Osman Türev Berki

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Domenico Scarlatti’yi çağdaşlarından belirgin şekilde ayıran yabancı sesli akorlara, bestecinin pek çok klavye sonatında rastlamak mümkündür. Zamanının çok ötesinde bir estetik anlayışın tezahürü gibi görünen bu tür ses kümeleri; tarihte “çirkin ve korkunç”, “kirli armoni” ya da “armonik fonksiyonları iç içe geçirme” gibi ifadelerle nitelendirilmiştir. Bununla birlikte, literatürde, yabancı sesli akorların teorik bağlamını odak alan analitik bir çalışmaya rastlanmaması dikkat çekicidir.

Bu boşluğu doldurmak üzere, bu çalışmada, bestecinin Kirkpatrick dizgesinde yer alan ilk 150 sonatı yabancı sesli akor (YSA) temelinde analiz edilmektedir. İzlenen yöntem; karşılaşılan her bir YSA’nın tespiti, ait olduğu kesitin ritmik kimliğinden arındırılarak bağımsız bir akora dönüştürülmesi ve kullanıldığı anda geçerli olan tonalite esas alınmak suretiyle formüle edilmesi olmak üzere üç ana boyuttan oluşmaktadır.

Analiz sonucunda elde edilen sonuçlar; saptanan toplam 301 YSA’nın, “yabancı ses + akor”, “akor + akor” ve “(yabancı ses + akor) + akor” olmak üzere üç genel kategori altında toplanmasının mümkün olduğunu göstermekte ve bestecinin en yoğun biçimde V tabanlı YSA’ları kullandığını gözler önüne sermektedir.