Üç Telli Klasik Kemençe Eğitimine İlişkin Bir Yöntem

Tez Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Müziği, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Şefika Şehvar Beşiroğlu

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

20. Yüzyıl ortalarına kadar olan süre.te Türk makam müzigi icrasındaki çalgıları ögrenmede ve uygulamada çok tekrar yapılması yoluyla hafızaya dayalı notasız egitim demek olan “Mesk” yöntemi, icracılar ve egitimciler tarafından geleneksel

bir egitim yöntemi haline getirilmistir. Çalgı ögreniminin en önemli

elemanlarından olan tavır edinmeyi kolaylastıran çok tekrarlı ezberleme yöntemi, günümüz akademik çalgı egitiminde de vazgeçilmezligini korumaktadır. Mesk yöntemindeki usta – çırak iliskisinin aksine, günümüz egitiminde ögretici - ögrenci iliskilerinde bilinçli çalısma ve zamanı iyi degerlendirebilme ile kısa

zamanda çok yol kat edebilme anlayısı agırlık kazanmıstır. Bunun için modern veya akademik egitimde, mesk yönteminin yanı sıra gerekliligi duyulan yazılı kaynaklardan da yaralanıla bilinmesi önem tasımaktadır. Yazılı kaynakların büyük bir kısmını kapsayan metotlar, çalma tekniklerinde yasanılan problemlerin ..zümlenebilmesine yönelik kullanılan yöntemlerdir.

Metotlar, bir plan içerisinde sıralanan süre.ler boyunca izlenecek islemlerin tümüdür. Günümüzde, tüm çalgılarda oldugu gibi ü. telli klâsik kemençe egitimlerinde de gereksinimi duyulan metot eksikligi yasanmaktadır. Bu sorunun giderilebilmesinde yeterli miktarda metot üretilmesi için arastırmacılar ve

müzisyenler tarafından olusturulan çesitli çalısmalar 20.yy ile birlikte giderek artmaktadır. “Üç Telli Klâsik Kemençe Egitimine liskin Bir Yöntem” isimli tez çalısması da bu amaç dogrultusunda hazırlanmıstır. Bu çalısmada, üç telli klâsik kemençenin enstrümantasyon bilgilerinin yanı sıra, çagdas ve bilimsel kanıtlara dayalı çalısma yöntemleri de önerilmistir. Buna göre

kemençe çalmayı ögrenmeye baslayan bir birey için, tüm bilgilerin basında bedenin durusu, çalgıyı tutus ve bedenin kullanılmasında dikkat edilmesi gereken detaylar açıklanmıs ve ileride vücut kullanımı, oturus ve tutusa dayalı olusacak problemlerin yasanmaması için ..züm önerileri getirilmistir. Ayrıca çalgıyı çalmaya baslamadan önce dogru zihinsel hazırlıkların da yapılması

gerekliligi, ögrenmeyi olumlu yönde etkileyeceginden, bu konu üzerinde de önemle durulmustur.

Ögrenme sırasında karsılasılan her yeni konunun tekrar edilerek pekistirilip benimsenmesi amacıyla, tez içerisinde yer alan asamalarda etütlerden önce çok tekrarlı egzersizlere de yer verilmistir. Egzersizler, parmakların ısındırılması ve

sag elin yaya hakimiyetine yönelik çalısmalar yapılması amacıyla yazılmıs ve seçenekleriyle zenginlestirilmistir. Gerek egzersizlerde, gerekse etütlerde basit ve hafızada kalıcı, rahat ezberlenebilen ezgilerle baslayan süreçte, giderek karmasık ve zorlayıcı ezgiler yer almıstır. Temel müzik kuramı bilgilerinin, egitim kurumlarındaki müzik derslerinden ögrenilmis oldugu düsünülerek, hatırlatma

amacıyla etütlerde yeri geldikçe bu bilgilere kavram dizininde kısaca deginilmistir. Ayrıca, ögrenmede kolaylık saglanabilmesi için görsel anlatımın önemi dikkate alınarak, tez içerisinde çok sayıda tablo, sekil ve semaya yer verilmistir.