Alışveriş merkezlerinin ısıl konfor ve enerji tüketimi açısından değerlendirilmesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Gülay Zorer Gedik
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Alışveriş merkezleri günümüzde alışveriş ihtiyacının karşılamasının yanında sosyalleşme ihtiyacını da karşılamak amaçlı tercih edilen mekânlar haline gelmiştir. İnsanların kendilerini güvende hissederek vakit geçirdikleri bu mekânlar ruhsal ihtiyaçları da karşılayacak şekilde tasarlanmaktadır. Alışveriş merkezleri sinema salonları, eğlence mekânları, yeme içme alanları, mağazalar gibi birçok birimden oluşmaktadır. Sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için ayırdıkları vakitlerini alışveriş merkezlerinde geçiren birçok insanın uzun süre kaldıkları bu mekânlarda konforlu hissetmeleri gerekliliği kaçınılmazdır. Bu nedenle alışveriş merkezleri tasarımında işitsel konfor, görsel konfor, ısıl konfor gibi konfor koşullarının sağlanması gerekir. Konfor koşullarına uygun tasarım yapılması insanların rahatsızlık duymadığı bu mekânları tercih etmesinde öncelik sağlarken daha uzun vakit geçirmelerini de sağlayarak işletmeler açısından da olumlu sonuçlara yol açabilir. Konfor koşullarının sağlanması sırasında enerjinin etkin kullanımına da önem verilmelidir. Enerji kaynaklarının tüketiminin artması, CO2 salınımının artması, çevre kirliliği, küresel ısınma, ekosistemin bozulması gibi sorunlara çözüm olabilecek tasarımların yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda biri enerji etkin tasarımda ön planda olan yeşil bina derecelendirme sistemlerinden dereclelendirilmiş iki kapalı alışveriş merkezi çalışma kapsamında belirlenmiştir. Belirlenen alışveriş merkezleri içerisinde yer alan aynı markaya ait, aynı konseptte, giyim mağazasında ısıl konfor şartlarının değerlendirilmesi için ölçüm çalışması ve kullanıcı algısını tespit etmek için anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan alan çalışmaları, alışveriş merkezlerinden alınan kişi yoğunluğu ve enerji tüketimi verileri ile birlikte ele alınarak ısıl konfora etkileri değerlendirilmiş ve optimum koşulların sağlanabilirliği üzerinde durulmuştur. Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, literatür özeti, tezin amacı ve hipotez alt başlıklarında giriş bölümü yer almaktadır. Bu bölümde alışveriş merkezleri, ısıl konfor ve enerji tüketimi ile ilgili yapılan çalışmalar ve tez ile ilişkisi anlatılmaktadır. İkinci bölümde, alışveriş ve sürdürülebilirlik kavramları başlığı altında alışveriş merkezlerinin tarihçesi, sınıflandırılması ve enerji etkinliği ve sürdürülebilirilik kavramları altında standartlar ve sistemler yer almaktadır. Üçüncü bölümde, alışveriş merkezlerinde ısıl konfor ve enerji verimliliği ele alınmaktadır. Standartlara göre ısıl konfor koşullarından bahsedilmiş ve alışveriş merkezlerinde ısıl konfor gereksinimi ile ısıl konforun sağlanmasında enerji verimliliği kavramlarından bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde, örneklem alışveriş merkezlerinde ölçme ve anket çalışmaları ile kişi yoğunluğu ve enerji tüketim verileri ele alınarak ısıl konfor ve enerji tüketimi değerlendirmesi yapılmıştır. Beşinci bölümde, yapılan alan çalışmalarından elde edilen ve alışveriş merkezlerinden alınan veriler aracılığı ile sonuca ulaşılmış ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Alışveriş Merkezleri, Isıl Konfor, Enerji Etkinliği, PMV-PPD