Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fak., İktisat Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Ensar Yılmaz
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Bu çalışmanın amacı TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri Mikro veri seti
kullanılarak Türkiye’nin imalat ve servis sektörlerinin Toplam Faktör Verimliliği ve
Teknik Etkinliğini incelemektir. Veri setindeki firmalar, NACE2 Rev. 2 kriterlerine
göre inşaat, 11 imalat ve 3 hizmet sektörü olarak sınıflandırılmıştır. Toplam Faktör
Verimliliği ve Teknik Etkinlik, Stokastik Sınır Yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Teknik
Etkinlik, True Fixed Effect (Greene, 2005a) Stokastik Sınır Analizi Modeli
kullanılarak, firma heterojenliğinden ve hata teriminin etkilerinden ayrıştırılarak elde
edilmiştir. Stokastik Sınır Modelinin dahil edilmesiyle, TFV büyümesi Teknolojik
değişim, Teknik Etkinlik ve Ölçek Etkinliği Değişimi bileşenlerine ayrılarak
hesaplanmıştır. Çalışmada her sektör ve endüstri grubu için çıktı esneklikleri de
sunulmaktadır. Elde edilen bulgular Türkiye’de sektörler arası verimlilik ve etkinliğin
farklılaştığını göstermektedir. Verimlilik ve etkinlik analiz yılları arasında dalgalı
trend izlemektedir. Yine bulgulara göre imalat firmaları, hizmet ve inşaat
firmalarından daha yüksek verimlilik ve etkinliğe sahiptir. Teknolojik büyüme dönem
boyunca artmaktadır ve TFV’ ye olumlu katkı sunmaktadır. Ölçek değişiminin katkısı
daha küçük ve negatiftir. Üretken performans 2008 krizinden olumsuz olarak
etkilenmiştir ve incelenen bütün sektörler için düşüş gözlemlenmektedir.