Gelişmekte Olan Ülke Borsalarının Bağımlılıklarının Yeni Zamanla Değişen Esnek Kopula Yaklaşımı ile Analizi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, İstatistik Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Gülhayat Gölbaşı Şimşek
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu tezde BRICS-T ülke borsalarının finansal şokların varlığındaki bağımlılık yapılarını araştırmak amacıyla zamanla değişen esnek kopula (ZDEK) yaklaşımı önerilmiş ve uygulanmıştır. Bu amaçla, 2001, 2008 krizleri, COVID-19 dönemi ve Ukrayna-Rusya savaş dönemi dahil olmak üzere dört farklı kriz dönemi belirlenmiştir. Ayrıca, ülke borsaları arasındaki risk yayılmalarını incelemek için Koşullu Riske Maruz Değer (KRMD) kopula ve delta-KRMD kopula analizleri uygulanmış ve ülke borsa piyasalarının risk yayılmaları ve risk katkıları analiz edilmiştir. Kriz dönemlerine ilişkin sonuçlara göre, ZDEK yöntemi hem logolabilirlik değerleri hem de Akaike bilgi kriterleri bakımından diğer tüm tek, zamanla değişen tek ve zamanla değişen optimal kopula yöntemlerine kıyasla tatmin edici bir model uyumu sağlamıştır. Tüm kriz dönemleri incelendiğinde, Çin'in diğer BRICS-T ülkelerine göre en düşük bağımlılık değerine sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca, tüm dönemler göz önüne alındığında Türkiye-Rusya ikilisinin diğer çiftlere göre nispeten daha yüksek bağımlılık değerlerine sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Risk yayılımları ve risk katkısı açısından, Çin'in diğer BRICS-T ülkelerinden risk yayılımına en az maruz kalan ülke olduğu, Türkiye'nin ise en fazla risk yayılımına maruz kalan ülke olduğu bulunmuştur.