Kültürel mirasın algılanması ve sunumuna yönelik koruma ve tasarım yaklaşımı: İznik ve Antik Roma Tiyatrosu
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Elvan Ebru Omay Polat
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Algı, yorumlama ve sunum, kültürel mirasa yönelik sürdürülebilir ve bütüncül koruma hedeflerinin sağlanmasında önemli tasarım araçlarının üretilmesini sağlayan kavramlardır. Bu olgular, toplum ile kültürel miras alanları arasında daha etkin bir etkileşim ortamı açığa çıkararak, alana yönelik anlam ve değerlerin benimsenmesine katkı sağlamaktadır. Bu doğrultuda tez, koruma ve tasarım yaklaşımı olarak kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasında önemli birer etken haline gelen algı, yorumlama ve sunum kavramlarının İznik ve Antik Roma Tiyatrosu kapsamında tartışılmasına, tanımlanan değer, sorun ve potansiyellerin tespitine yoğunlaşmaktadır. Bu tez çalışması, ilk olarak, algı, yorumlama ve sunum kavramlarını, ulusal ve uluslararası literatürde araştırmakta ve bu yaklaşımlar üzerinden eleştirel bir bakış açısı sunmaya odaklanmaktadır. Bu inceleme ile, kavramların ortaya çıkışı, farklı alanlarda ne anlama geldiği, koruma alanındaki gelişimi kuramsal olarak tartışılmıştır. Algı, yorumlama ve sunum kavramlarının koruma alanı içerisindeki kapsamı, tarihi çevre, toplum ve kültür olgularıyla ilişkili olarak irdelenmiştir. xiv Kavramsal çalışmaların ardından, çalışma alanı olarak belirlenen İznik ve Antik Roma Tiyatrosu'nun yerleşim ve koruma tarihi, yazılı kaynaklar ve arşiv araştırması üzerinden incelenmiştir. Böylece, çalışma alanının arkeolojik ve mimari nitelikleri açığa çıkarılmıştır. Elde edilen veriler, analiz çalışmalarını yönlendirecek olan kültürel odak alanlarının tespitinde önemli bir girdi olarak yer almıştır. Yürütülen araştırma ve tespit çalışmalarının sonucunda çalışma alanı, İznik ve Çevresi (1), İznik Tarihi Kent Merkezi (2) ve İznik Antik Roma Tiyatrosu (3) olmak üzere 3 farklı ölçekte analiz edilmiştir. Alanın değer, sorun ve potansiyellerini ortaya çıkaran bu analizler, algı, yorum ve sunum programının kurgulanmasında, belirleyici bir rol üstlenmiştir. Yapılan çalışmalarla, zengin bir kültürel birikime sahip olan İznik'in ve bu birikimin önemli bir parçası olan Antik Roma Tiyatrosu'nun algılanmasına, yorumlanması ve sunumuna yönelik önemli değer, sorun ve potansiyeller keşfedilmiştir. Sonuç olarak, algı, yorumlama ve sunum kavramları bağlamında, İznik ve Antik Roma Tiyatrosu'na yönelik analiz çalışmaları ve değerlendirmeler, bu alanda geliştirilecek koruma ve tasarım çalışmalarına katkı sağlayacaktır.