Düğmeler ve Başka Şeyler


Oymak A.

Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi, Adıyaman, Türkiye, 26 - 28 Ağustos 2019, ss.405-412

  • Basıldığı Şehir: Adıyaman
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.405-412

Özet

DÜĞMELER VE BAŞKA ŞEYLER

BUTTONS AND OTHER THINGS

Arş. Gör. Dr. Alparslan OYMAK

Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, alpoymak@hotmail.com

 

ÖZET

Düğmeler ve Başka Şeyler[1], postmodern Türk romanının en güzel örneklerinden biridir. Roman, konusu gereği postmodern teknikler kullanılarak oluşturulmuştur ancak yazarın asıl amacı postmodern bir eser ortaya koymak değildir. Metinlerarasılık, üstkurmaca, laytmotifler ya da semboller sadece anlatıyı parlatmak için kullanılan araçlardır. Yazar bu araçları açıkça kullanır. Yani teknik anlamda fark edilmesini istemediği bir şey yoktur. Eserin asıl amacı gerçekle kurmaca arasındaki ilişkiyi irdelemektir. Gerçekliği sorgularken de anlatının sınırlarını zorlar. Bunu yaparken de bilinçli bir muğlaklıktan faydalanır. Zaman, mekân ve gerçeklikle sık sık oynar. Roman tek bir anlatıcı üzerine kurulmamıştır. Var olan tüm anlatıcılar arasında bir mücadele vardır. Bu mücadele aslında bir kendini var edebilme mücadelesidir. Romanın kendisi aslında gerçek olduğu düşünülen hayatın bir sembolü olarak düşünülebilir. Hayat bir öyküyse eğer, insan bu öyküde bir öykü kahramanı mıdır yoksa öykünün yazarı mıdır? Kendinden ya da varlığından ne kadar haberdardır? Var olan her şeyin aslında kimin kurgusu olduğu sorusu sürekli olarak okuyucuya hatırlatılır. Romanda yeni bir şey söylemenin, hiç anlatılmamış olan öyküyü anlatmanın mümkün olmadığı vurgulanır.  Ancak yeni bir şeylerin söylenmesinin imkansızlığı bir kısırdöngüyü ifade etmez. Bu bir yeniden doğumdur. Romanın başarılı olmasının bir nedeni de aynı şeyleri daha önce kullanılan tekniklerle farklı şekilde söyleyebilmesidir. Bu da yazarın üslubuyla ilgilidir. Onda okura üstten bir bakışın izi görülmez. Okuru uğraştırmak, onu ipuçlarının peşinden sürüklemek gibi bir derdi yoktur. Gönderme yaptığı tüm eserlerin ya yazarını ya künyesini ya da bir resmini romanına zaten eklemiştir. Ucu açık bir anlatıya sahip olan eserde gerçeklikle ilgili sorgulama okurun kendisine bırakılmıştır. Okurdan istenilen tek şey ise edebiyat, gerçeklik, kurmaca, hayat ve dünya hakkında düşünmesidir.

 

Anahtar Kelimeler: Postmodern, Gerçeklik, Kurmaca, Anlatı, Anlatıcılar.



[1] Akerson, Fatma, Düğmeler ve Başka Şeyler, YKY, İstanbul, 2016.