Devlet ve Telefon: Tarihsel Sosyoloji Işığında Altyapı Politikalarının İncelenmesi için Eleştirel bir Kuramsal Çerçeve Önerisi


Creative Commons License

Üçer S. E.

Yıldız Social Science Review (YSSR), cilt.5, ss.287-310, 2019 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 5 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2019
  • Dergi Adı: Yıldız Social Science Review (YSSR)
  • Sayfa Sayıları: ss.287-310

Özet

Mal ve sermaye hareketlerinin yoğunlaştığı tarihsel dönemlerde ilgili altyapı sektörleri dönüşmeye başlamıştır. Telekomünikasyon şebekeleri de 1970’lerden itibaren finansal işlemlerin yoğunlaşması kaynaklanan talep artışıyla önem kazandı. Şebekenin hem kritik finansal işlemlerin taşıyıcısı olmaktan ileri gelen bir kullanım değeri, hem de kapitalist yatırımları cezbeden kârlı bir sektör olmaktan ileri gelen bir değişim değeri var. Devlet politikaları şebekelerin tarih içerisinde edindiği kullanım ve değişim değerlerine uyum göstererek dönüştü. Makalede altyapı şebekelerine dönük devlet politikalarını incelemek için tarihsel ve karşılaştırmalı bir perspektif öneriyorum. Bunun iki kuramsal temeli var. Birincisi eleştirel ekonomi-politiğin geçiş sosyolojisi. İkincisi Dünya Sistemleri Perspektifi’nin tarihsel sosyolojisi. Makalede bu iki perspektifi kullanarak telekomünikasyon şebekesinin farklı dönemlerde merkez-çevre ülkelerde ve Türkiye’de kullanım ve değişim değerlerinin nasıl değiştiğini ve telekomünikasyon politikalarının hangi önceliklerle biçimlendiğini inceliyorum.


Anahtar kelimeler: altyapı, kamu hizmetleri, telekomünikasyon politikası, birikim rejimi, Dünya Sistemleri Perspektifi, tarihsel sosyoloji, merkez, çevre. 

During the periods of intensifying movements of commodities and capital, infrastructure sectors transform. Telecommunications networks became more significant as a result of the increase in demand due to intensification of financial transactions in the 1970s. Network has a use value rooted in its crucial role in channeling financial operations and an exchange value as a target for profitable capitalist investment. State policies transformed as a response to the changing use and exchange values of these networks. I propose an historical and comparative perspective for analyzing government policies toward infrastructure networks. This framework has two theoretical bases. First is the transition sociology of critical political economy. Second is the historical sociology of World Systems Perspective. I employ these two perspectives to analyze determination of use and exchange values of telecommunications networks and prioritizations of telecommunications policies in different periods in core-periphery countries and Turkey.


Keywords: infrastructure, utilities, telecommunications policy, accumulation regime, World Systems Perspective, historical sociology, core, periphery.