Uluslararası bakalorya orta yıllar programı kapsamında matematik öğretmenlerinin matematiksel ilişkilendirme yeterliklerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREM ŞAHİN

Danışman: Elif Bahadır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı MYP programı ile matematiksel ilişkilendirme becerisi arasındaki bağı, bu süreci yakından izleme fırsatı bulan öğretmenlerin görüşlerini alarak incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, açıklayıcı karma desen araştırma yöntemi kullanılmıştır. MYP programında görev yapmış 43 öğretmenin katıldığı çalışmada, Matematiksel İlişkilendirme Öz Yeterlilik Ölçeği (Özgen ve Bindak, 2018) aracılığıyla nicel veriler toplanmıştır. Bulguları derinleştirmek amacıyla, ikinci aşamada, nicel çalışmaya katılan 2 öğretmenle görüşmeler gerçekleştirilmiş ve bu yolla nitel veriler elde edilmiştir. Nicel veriler sonucunda yapılan t testi sonucunda, katılımcıların matematiksel ilişkilendirme öz yeterliliklerinin eğitim düzeyi ve cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır. Bunun yanında, ölçekten elde edilen sonuçların ortalama puanların üzerinde olduğu görülmüştür. Lisans ve lisansüstü eğitim düzeyleri ile matematiksel ilişkilendirme puanları arası ilişki incelendiğinde istatistiksel anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Ayrıca, katılımcıların yaşları ve meslek deneyimleri ile matematiksel ilişkilendirme öz yeterlilik puanları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan tek yönlü ANOVA testi sonucunda da istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Anlamlı farklılıkların çıkmaması demografik özelliklerden bağımsız olarak MYP programında görev yapan öğretmenlerin matematiksel ilişkilendirme öz yeterlilik puanlarının yüksek olduğu sonucuna varılabilir. Bunun yanı sıra, nicel veri sonuçlarına öğretmenlerin tüm ölçek alt gruplarındaki ortalama değerlerinin yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum, çalışmanın matematiksel ilişkilendirme bilgi düzeyleri yüksek, deneyimli ve yetkin bir öğretmen grubuyla yürütüldüğünü ortaya koymaktadır. Nitel çalışma sonucunda ise öğretmenlerin tecrübeleri ışığında MYP eğitim programının öğrencilerde, öğretmenlere sağladığı esnek program ve değerlendirme kriterleri sayesinde matematik ilişkilendirmeyi desteklediği sonucuna varılmıştır. Bu araştırma, MYP programı ile matematiksel ilişkilendirme becerisini bir araya getirerek, alanyazına anlamlı ve özgün bir katkı sunmaktadır. Öğretmenler, öğretim programlarını en yakından gözlemleyebilen kişiler oldukları için araştırmada onların bilgi ve deneyimlerine başvurulmuş ve elde edilen veriler, MYP programının matematiksel ilişkilendirme becerileri üzerinde olumlu etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Gelecek çalışmalarda ise öğrenciler üzerinde yapılacak araştırmalara ağırlık verilmesi ya da yeni müfredat bağlamında benzer çalışmaların yürütülmesi önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Matematiksel ilişkilendirme, matematik öğretmenleri, IB (Uluslararası Bakalorya Programı), MYP (Orta Yıllar Programı).