Kentsel Dönüşüm Uygulama ve Modellerinin SKA-11 Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar Amacı Perspektifinden Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Sehir Bölge Plan.Böl, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Semra Sütçü
Danışman: Erhan Kurtarır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya nüfusunun yarıdan fazlası artık kentlerde yaşamaktadır. Kentsel alanların mevcut dokularında, yoğun nüfus ile birlikte hızlı kentleşme ve küreselleşme sürecinin bir sonucu olarak ciddi sorunlar oluşmuştur. Kentleri yaşanabilir hale dönüştürmek, olumsuz koşulların iyileştirilmesi gibi birçok nedenden dolayı kentsel dönüşüm projelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye'de kentsel dönüşüm süreçleri ve pratiği sürdürülebilir bir uygulama modeli kurulmadan yürütülen kısa erimli süreçlerdir. Bu yönde günümüzde en yaygın uygulanan kentsel müdahale biçimi olan kentsel dönüşüm süreçleri sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda yeniden kurgulanmalıdır. BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları önemli alt hedefler ve göstergeler sunmaktadır. Neler yapılabileceği konusunda yönlendirici bir çerçeve ortaya koymaktadır. Ama bu ilkesel hedeflerin yerelde nasıl operasyonlaştırılacağını açıklamamaktadır. Çünkü bu yerelleştirme görevini BM Küresel Amaçları olan SKA'ları uygulamayı taahhüt eden üye ülkelere bırakmaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nda ortaya konulan ideal çerçeveyi tartışarak Türkiye gerçekliğinde bunun yerel uygulamalara nasıl adapte edileceği ve kentsel dönüşüm süreçlerinde nasıl yürütüleceği değerlendirilmiştir. SKA-11 maddesi olan Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar Amacı'nın sunduğu alt hedef ve göstergeler doğrultusunda kentsel dönüşüm uygulamalarını ölçmek için bir değerlendirme matrisi oluşturulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda tez çalışmasında öncelikle kavramsal çerçeve olarak "sürdürülebilirlik" ve "sürdürülebilir kalkınma" ile "kentsel dönüşüm" kavramları ayrı ayrı ele alınmıştır. Ardından bu kavramların tarihsel arka planı ele alınmıştır. Daha sonra Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nın kentsel dönüşüm ile ilişkisi ele alınmıştır. SKA-11 maddesi olan Sürdürülebilir Şehirler Ve Topluluklar Amacı'nın ortaya koyduğu 10 alt hedef vardır. Bu hedefler doğrultusunda ölçütler tespit edilip ve geliştirilerek bir değerlendirme matris önerisi oluşturulmuştur. Bu değerlendirme matrisinin mevcut uygulama üzerinden incelenmesi için Bayrampaşa Eski Cezaevi Kentsel Dönüşüm alanında saha çalışması yapılmış. Elde edilen veriler doğrultusunda sürdürülebilirlik matrisi önerisinde değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç olarak sürdürülebilir bir model olarak kentsel dönüşüm uygulamalarının devam edebilmesi için sürdürülebilir kalkınma amaçları perspektifinden kentsel dönüşüm projesinin planlanması gerekmektedir. Kentsel dönüşüm uygulamalarında olumlu sonuçların oluşturulması SKA-11 maddesinin sunduğu alt hedef ve göstergelerin ele alınması ile mümkündür.