İNFLUENZA A TANISINA YÖNELİK IgY ANTİKORUNA DAYALI ELISA YÖNTEMİNİN GELİŞTİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Büşra Özkan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Rabia ÇAKIR KOÇ
Eş Danışman: Yasemin KILINÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnfluenza A, her yıl dünya nüfusunun %5 ile 20'sini etkileyen, binlerce insanın ölümüne sebep olan önemli bir viral hastalıktır. İnfluenza A, damlacık ve solunum yolu salgılarına temas ile yayılmasından ve de bir metrelik mesafe bulaşı için riskli alan olmasından dolayı, yüksek mortalite ve morbidite ile seyreden bir enfeksiyona neden olmaktadır. Bu viral hastalığın özellikle klinik teşhisinde, diğer solunum yolu hastalıkları ile karıştırılması nedeniyle, tedavisinde yanlış ilaç kullanımı söz konusu olmaktadır. Bu durum enfeksiyon ile mücadelede dezavantaj oluşturmaktadır. Epidemilerin ve pandemilerin önlenmesi için, hastalık riski olan bireylere hızlı ve doğru tanının konulması, enfeksiyonun kontrolü için büyük bir önem taşımaktadır. Ancak influenza A virüsünün yapısında meydana gelen değişimler, bu virüsün etkin bir şekilde hızlı ve doğru tanısına yönelik yöntemlerin geliştirilmesini zorlaştırmıştır. İnfluenza A virüsünün yapısındaki, virüsün zarfından arınması esnasında protonların viriyona girişini sağlayan iyon kanalı olarak işlev gören M2 proteini, normalde virüs partikülleri üzerinde düşük miktarda bulunmaktadır. Ancak, virüsün bu bileşeni infekte hücre yüzeyinde oldukça bol miktarda salgılanmaktadır. Neredeyse tüm influenza A alt türlerinde korunmuş olduğu bilinen virüse ait bu bileşeninin, influenza A virüsü tanısına yönelik yeni yöntem geliştirmek amacıyla kullanılması son zamanlarda araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Bu tez çalışmasında; influenza A virüsünün korunmuş antijenik bölgesi olan M2e proteininin 24 amino asitten oluşan M2e peptidine spesifik influenza A'ya karşı üretilen immunoglobulin Y antikoru kullanılmıştır. M2e peptidine spesifik IgY antikoru, ELISA testinde kullanılmak üzere alkalin fosfataz enzimi ile kovalent konjugasyon yöntemiyle gluteraldehit varlığında konjuge edilmiştir ve karakterizasyonu spektroskopik yöntemlerle yapılmıştır. 2015-2016 sürveyans sezonunda, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Viroloji ve Temel İmmunoloji Bilim Dalı Ulusal İnfluenza Referans Laboratuarı'nda "İnfluenza Benzeri Hastalık-(İBH)" ön tanısı ile toplanan nazofrangeal sürüntü örneklerinden, influenza A tanısında altın standart olarak kabul edilen eş zamanlı ters transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (real-time reverse transcription polymerase chain reaction, rRT-PCR) yöntemi ile 11 adet pozitif ve 3 adet negatif olduğu belirlenen toplam 14 adet örnek kullanılmıştır. Bu nazofrangeal sürüntü örnekleri, sentezlenen M2e spesifik IgY-ALP konjugatı kullanılarak geliştirilen ELISA testi ile değerlendirilmiştir ve elde edilen sonuçların rRT-PCR yöntemi ile elde edilen sonuçlarla örtüştüğü belirlenmiştir. Bu tez çalışması ile dünyada ilk kez M2e peptidine spesifik IgY antikoruna dayalı influenza A virüsünün tanısında kullanılmak üzere serolojik tanı yöntemi geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Alkalin fosfataz, IgY, İnfluenza A, Kovalent Konjugasyon, Sandviç-ELISA, Tanı.