Kıyısal Kırılganlığın Karar Destek Sistemleri ile Analizi: Marmara Kıyıları Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Harita Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜMAY ARDA
Danışman: Anime Melis Uzar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlu, varoluşundan beri su alanlarına yakın dolayısıyla kıyı bölgelerine yerleşmeyi tercih etmiştir. Bu durum, daha iyi bir yaşam kalitesinin yanı sıra sosyo-ekonomik ve kültürel faydaları da beraberinde getirmektedir. Kıyı alanları nüfus ve ekonomi için büyük avantaj sağlayan alanlardır. Buna karşın, bu alanlar erozyon, tsunami, sel gibi doğal veya yapay afetlerden etkilenebilmektedir. Son yıllarda, iklim değişikliğinin de etkisiyle bu tip afetlerin sıklığı artmıştır. Ayrıca, buzulların erimesi ile deniz suyu seviyelerinin yükselmesi de bu afetler arasında yerini almıştır. Bu afetlerin etkisinin incelenmesi, kıyı hassasiyetinin mevcut durum analizi, gelecek projeksiyonu tespiti ve önlemlerin alınabilmesi için birçok çalışma yapılmıştır. En önemli çalışma konularından biri ise kıyısal kırılganlık analizidir. Günümüzde kıyı alanlarını afetlere karşı korumak, önlemler almak ve daha iyi yönetebilmek amacıyla kıyı alanlarının kırılganlığının tespiti gerekmektedir. Son yıllardaki çalışmalar incelendiğinde, gerçekleştirilen analizlerde saha çalışmaları olmadan uzaktan algılama yöntemlerinin avantajları kullanılarak kıyı alanlarının kırılganlığının tespiti tercih edilmektedir. Bu çalışmada, uzaktan algılama verilerinden yararlanılarak, karar destek sistemi ile Marmara Denizi kıyılarında kıyısal kırılganlık analizi yapılmıştır. İlk olarak, kırılganlığı etkileyen kriterler tespit edilmiştir. Yapılan literatür araştırmaları sonucunda bu kriterlerin kıyısal kırılganlık katsayıları tespit edilmiştir. Bu katsayılar doğrultusunda normalize edilen kriter verileri ile karar destek sistemlerinden biri olan "En iyi En kötü Yöntemi" kullanılarak Marmara Denizi kıyılarında kıyısal kırılganlık analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda Tekirdağ ve Çanakkale illerinde düşük ve orta düzeyde kırılganlık tespit edilmiştir. İstanbul ilinde, Ataköy, Fatih, Kadıköy, Maltepe ve Tuzla'da yüksek kırılganlık; Kocaeli Körfez'de yüksek kırılganlık, Yalova ilinin genelinde çok yüksek kırılganlık, Bursa ilinde Gemlik Körfezi'nde ve Dalyan gölü çevresinde yüksek kırılganlık, Balıkesir'de Erdek yarımadası ve çevresinde çok yüksek kırılganlık tespit edilmiştir. Ayrıca, kıyısal kırılganlığın tespit edilmesinde "Kıyısal Kırılganlık İndeksi", "Analitik Hiyerarşi Prosesi" ve "En İyi En Kötü Yöntemi" karşılaştırılarak sonuçlar değerlendirilmiştir.