A Research On Developing Composite Safety Index for Road Traffic
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yunus Emre YILMAZ
Danışman: Mustafa Gürsoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada 2016 yılı verilerine dayalı olarak Türkiye'deki mevcut 30 büyükşehrin karayolu trafik güvenliği performanslarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda temel bileşenler analizi (TBA) ve veri zarflama analizi (VZA) yöntemleri uygulanarak büyükşehirlerin karayolu trafik güvenliği performansları istatistiksel olarak ölçülmüştür. Analizlerde trafik kayıpları (trafik kazaları, ölümleri ve yaralanmaları), eğitim, sağlık ve ekonomik zenginlik alanlarından sekiz adet karayolu trafik güvenliği performans göstergesi kullanılmıştır. Daha sonra Ward kümeleme analizi yöntemi uygulanarak büyükşehirler yapısal ve kültürel özelliklerine göre sınıflandırılmıştır. Bu analizde nüfus yoğunluğu, taşıt sahipliği, kişi başına düşen gelir ve birim alana düşen karayolu uzunluğu göstergeleri kullanılmıştır. Her iki analiz sonucuna göre karayolu trafik güvenliği skoru en yüksek olan şehir İstanbul'dur. Ancak kümeleme analizi sonucuna göre şehirler dört kümeye ayrılmıştır ve bu kümelerden biri sadece İstanbul'u içeriyordu. Kümeleme analizine göre İstanbul'un tek başına yer aldığı kümenin haricinde üç küme daha vardır. İstanbul bir kenara konulursa kişi başına düşen gelirin düşük olduğu üçüncü küme en yüksek ortalama karayolu trafik güvenliği skoruna sahiptir. Üçüncü kümeyi nüfus yoğunluğunun daha yüksek olduğu ikinci küme takip etmektedir ve taşıt sahipliğinin daha yüksek olduğu dördüncü küme en düşük ortalama skora sahiptir. Taşıt sahipliğinin kat edilen taşıt-kilometreyi yansıttığı varsayıldığında hareketliliğin daha fazla ve daha az olduğu şehirlerde karayolu trafik güvenliği skorları daha yüksek çıkmıştır. Hareketliliğin daha fazla olduğu şehirlerde bunun sebebi artan hareketliliğe bağlı olarak yaşanan trafik tıkanıklığının sebep olduğu düşük trafik işletme hızları olabilir. Hareketliliğin daha az olduğu şehirlerde ise bir trafik kazasına maruz kalma riski düşmektedir ve bu durum onu istatistiksel açıdan daha güvenli göstermiş olabilir.