Deterministik Sonlu Otomatlar Kullanılarak Merkezi Uçak Elektrik Güç Sistemi Tasarımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, AVİYONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN FURKAN KURT
Danışman: Serkan Kurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Havacılıkta elektrik enerjisi geçmişte ikincil bir destek unsuru olarak değerlendirilirken, günümüzde modern uçakların temel sistemlerinin çalışmasını sağlayan hayati bir bileşene dönüşmüştür. Teknolojik gelişmelerle birlikte artan dijital sistem kullanımı, bu altyapının yalnızca enerji dağıtımı değil, aynı zamanda olay temelli karar verme ve hata yönetimi gibi yetkinlikleri de barındırmasını zorunlu kılmıştır. Geleneksel federe kontrol yapıları her alt sistemin bağımsız çalıştığı sınırlı bir yapı sunarken, günümüz platformlarında tercih edilen tam merkezileştirilmiş kontrol mimarileri sayesinde elektrik sistemleri bütüncül bir şekilde izlenip yönetilebilmektedir. Bu tez çalışmasında uçak elektrik güç sistemlerinin merkezi kontrol prensibiyle yönetildiği bir yapının deterministik sonlu otomatlar (Deterministic FiniteAutomata) (DFA) tabanlı olarak durum geçiş diyagramı modellenmesi ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı geliştirilen otomat modeli ile pilotun elektriksel sistemlere yönelik müdahale ihtiyacını azaltarak, sisteme ait ekipmanlardan ve insan kaynaklı tek nokta hatasına karşı hızlı ve güvenilir biçimde yanıt vererek görev sürekliliğini sağlayabilmektir. Modelleme sürecinde, çift motorlu bir uçakta yer alan iki izole jeneratörün ve gerilim seviyelerini dönüştüren invertör ve konvertörlerin hata durumları temel alınmıştır. Hata durumlarında enerji yollarının değiştirilmesi ve otomatik kontaktör yönetimi gibi işlevler DFA modeli içerisinde tanımlanmıştır. Durum geçiş diyagramlarından türetilen fonksiyonlar ile oluşturulan yapı MATLAB/Simulink ortamında simüle edilmiş ve çeşitli hata durumları altında sistemin tepki verme kabiliyeti değerlendirilmiştir. Bu çalışma çift motorlu uçak elektrik güç sistemlerinin yönetiminde otomatik ve merkezikontrol yapılarının kullanımına yönelik bir model sunmaktadır ve DFA temelli yaklaşımın dinamik sistem analizinde uygulanabilirliğini ortaya koymaktadır.