Çok Çözünürlüklü Yol Ağı Ekran Haritalarının Genelleştirmesi ve Etiketlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Harita Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Wasim Shoman
Danışman: Fatih Gülgen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez kapsamında, kartografyanın önemli çalışma konularından genelleştirme ve etiketleme konularındaki sorunlarının çözümü için çok ölçekli yol ağı haritalarında geçerli yeni bir yaklaşım ortaya konulmaktadır. Tasarlanan yöntem sayesinde çok ölçekli ekran haritalarında kullanıcıların harita içeriğini daha kolay kavraması amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında genelleştirme ve etiketleme işlemleri için önerilen yol ağı hiyerarşisi, yol detaylarının fonksiyonel sınıf bilgilerinden ve merkezlik ölçülerinden yararlanılarak türetilmiştir. Merkezlik ölçüleri her yaklaşma/uzaklaşma seviyesi için ayrı olarak hesaplanan yarıçap parametre değerine bağlı olarak değişmektedir. Yarıçapların belirlenmesinde harita kullanıcısının okuma mesafesindeki normal görüş hattı değerleri kullanılmıştır. Her bir yol detayının önemi veri tabanlarında öznitelik bilgisi olarak tutulan fonksiyonel sınıf değerlerine göre değişmektedir. Fakat bu sınıflandırma belirli bir bölgede aynı fonksiyonel sınıf içinde yer alan detayların karşılıklı olarak önem derecelerinin belirlenmesinde yetersizdir. Bu eksikliği ortadan kaldırmak için bu çalışmada, fonksiyonel sınıf özelliklerinin yanında, yolların önem derecelerinin belirlenmesinde geometrik özellikleri de dikkate alan merkezlik ölçülerinin kullanılması hedeflenmiştir. Merkezlik ölçüleri yol ağındaki belirgin ve önemli dokuların tespitine imkân sağlar. Bu dokular genelleştirme ve etiketleme işlemlerinin gerçekleştirilmesinde, ortaya alternatif çözümler koymaktadır. Tez çalışmasında kullanılan merkezlik ölçüsüne bağlı geometrik özellikler birincil çizge üzerinden çıkarılmıştır. Her detay seviyesi için belirlenen yarıçap değeri çizgi detayların ortasına yer aldığı varsayılan orta noktalara bağlı olarak hesaplanmıştır. Yarıçap değerlerinin belirlenmesinde kullanılan normal görüş hattı, kullanıcının odaklandığı ekran haritasının sınırlarına göre değişen açısal bir değerdir. Her yaklaşma/uzaklaşma seviyesi için yarıçap değeri ayrı olarak hesaplanmış ve yol detaylarının merkezlik ölçüsü değerleri buna bağlı olarak türetilmiştir. Çalışmada kullanılan dört merkezlik ölçüsüne bağlı farklı hiyerarşik sonuçlar çoklu karar destek mekanizmaları kullanılarak bütünleştirilmiştir. Karar destek amaçlı kullanılan en önemli yöntemlerden biri analitik hiyerarşi süreci yaklaşımıdır. Uzman görüşlerine bağlı olarak ikili karşılaştırmalara dayanan bu süreç merkezlik ölçülerinin ağırlık değerlerinin belirlenmesini sağlamaktadır. Yol ağları için önerilen hiyerarşi türetme yöntemi, Amerika Birleşik Devletleri – Boston içindeki Cambridge ve Somerville yerleşim merkezine ait veriler üzerinden test edilmiştir. Test bölgesindeki yol detayları beş farklı fonksiyonel sınıf hiyerarşisine sahiptir. Fonksiyonel sınıf bilgilerine merkezlik ölçülerinin bütünleştirilmesine dayalı yeni hiyerarşi eklenerek yol ağı genelleştirmesi ve etiketleme işlemleri gerçekleştirilmiştir. Önerilen hiyerarşi, önemsiz olarak kabul edilen yol detaylarının belirlenmesinde ve yol etiketlerinin önemlerinin ortaya konulmasında oldukça etkilidir.