Kemik Morfogenetik Protein-2 Geninin Lipid Bazlı Nanopartikül ile Mezenkimal Kök Hücrelere Transfeksiyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şeyda Aydın

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nelisa Türkoğlu

Eş Danışman: Sezgin Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mezenkimal kök hücreleri (MKH’ler), rejeneratif tıp ve doku mühendisliği uygulamalarında önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak klinikte MKH’lerin kullanımı günümüzde sınırlıdır, çünkü istenilen hücre tipine farklılaşma gibi hücresel davranışları kontrol etmenin etkili bir yolu bulunmamaktadır. Bu noktada, genetik modifikasyon, MKH’lerin daha aktif bir şekilde kontrol edilmesine olanak sağlayabilir. Fakat MKH’lerin genetik manipülasyonuyla ilgili en büyük zorluk, verimli ve güvenli bir gen aktarım sisteminin henüz bulunmamış olmasıdır. Gen aktarım sistemleri, viral ve viral olmayan olmak üzere iki ana sınıfa ayrılır. Viral vektörler, gen transferi için virüslerin kullanıldığı sistemleri içerir. Viral olmayan vektörler ise biyouyumlu ve biyogüvenli materyaller aracılığıyla gen transferini gerçekleştirir. Bu bağlamda, viral olmayan gen aktarım yöntemlerinden biri olan katı lipid nanopartiküller, plazmid taşıyıcısı olarak kullanılmıştır. Yüzeyindeki pozitif yük nedeniyle nanopartiküller, negatif yüklü DNA ile stabil bir kompleks oluşturur. Oktadesilamin bazlı katı lipid nanopartiküller, (y/s) tekli emülsifikasyon-çözücü uçurma yöntemi ile sentezlenmiştir. Elde edilen nanopartiküllerin boyut ve yük analizleri Zetasizer cihazında gerçekleştirilmiştir. Nanopartiküllerin ortalama büyüklüğü 484.6±211.8 nm, Polidispersite Endeksi (PdI) 0.153 ve yükü 31.8±5.40 mV ölçülmüştür. Nanopartiküllerin sitotoksisitesi MTT analizi ile belirlenmiştir. Nanopartikül ile BMP-2 kodlayan plazmid kompleksi oluşturulmuştur. Komplekslerin stabilitesi agaroz jelde yürütülerek ile değerlendirilmiştir. Nanopartikül-pBMP-2 kompleksi ile MKH’ler transfekte edilmiştir. Transfeksiyon etkinliği %88.2±0.5 olarak hesaplanmıştır. Transfeksiyon sonrası, BMP-2 gerçek zamanlı PCR ile mRNA ve ELISA ile protein düzeyinde tespit edilmiştir. Transfeksiyon çalışmaları süresince MKH’lerin senesense girmediği SA-β-gal boyaması ile belirlenmiştir.