Uyarlanabilir cephe sistemlerinde güncel yaklaşımlar ve akıllı malzemelerin kullanımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE ERGİN
Danışman: Zehra Canan Girgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde; küresel ısınmanın ve fosil yakıt kullanımının azaltılması, enerjinin etkin kullanımı gibi zorlu hedefler; sürdürebilir mimarinin her geçen gün farklı alternatifler aramasına yol açmıştır. Binalarda çevresel korunma kalkanı olarak görünen cepheler; enerjinin verimli kullanımı açısından, çevre koşullarına uyum sağlayabilen, uyarlanabilir bina cephe sistemlerinin geliştirilmesi konusunda gittikçe önem kazanmaktadır. Geçmiş birikimi çok da fazla olmayan bu binalar ve uyarlanabilir cephe sistemleri yakın gelecekte anahtar rol oynayabilecektir. Günümüzde; uyarlanabilir sistemler, malzemeleri ve teknolojileri halen araştırma aşamasındadır. Tez kapsamında uyarlanabilir cephe sistemlerinin literatürde farklı tanımları yapılmıştır. Uyarlanabilir cephe sistemleri; uyarlama amacı, fonksiyonu, işleyişi, sistem elemanları, cevap süresi, hareketin boyutsal ölçeği, kontrolu gibi farklı sınıflandırmalar altında irdelenmiş; uygulama kararına neden olan etkenler, tasarım aşaması ve kullanılan yöntemler incelenmiştir. Uyarlanabilir terimi için güncel literatürde; akıllı, etkileşimli, kinetik, duyarlı gibi çeşitli alternatifler kullanılmıştır. Literatürde önerilen sınıflandırma yöntemlerinden yola çıkarak oluşturulan matriste tanımlanan alternatif terimlerin ortak noktasının "uyarlanabilir" olduğu görülmüştür. Uyarlanabilir cephe sistemlerinde sıklıkla kullanılan akıllı malzemelerin davranış prensiplerine göre; adezyon değiştiren, renk ve optik değiştiren, elektrik üreten, faz değiştiren, ışık yayan, madde alışverişi yapan ve şekil değiştiren akıllı malzemeler ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Güncel uyarlanabilir cephe örnekleri ve prototip uygulamaları birleştirilerek, matris formunda incelenmiştir. Aynı başlıklar altında incelenen akıllı malzemelerin, uyarlanabilir cephe sistemlerinde farklı kullanım olanaklarına hizmet edebildiği görülmüştür. Çalışma kapsamında uyarlanabilir cephe sistemlerinde güncel yaklaşımlar ve akıllı malzemelerin kullanımının; mimarlar, mühendisler ve tasarımcılara detaylı bir anlatım şeklinde sunulması amaçlanmıştır. Çalışmanın Birinci Bölümünde; çalışmanın amaç ve kapsamı belirtirmiştir. İkinci Bölümde; uyarlanabilir mimariye genel bir bakış sunularak cepheye doğru gelişim, ilerleyiş ve tarihçesi aktarılmıştır. Güncel etkenler ve araştırmacıların önerdiği sınıflandırma çeşitleri incelenmiştir. Üçüncü Bölümde; mevcut uyarlanabilir sistemler tanımlanarak örneklendirilmiştir. Güncel akıllı malzemeler tanımlanarak sınıflandırma aşamaları ele alınmıştır. Uyarlana-bilir cephe sistemleri ile olan ilişkileri ve genel kullanım alanları incelenmiştir. Dördüncü Bölümde; uyarlanabilir cephe sistemlerinde kullanılan mevcut akıllı malzeme çeşitleri ve uygulama örnekleri çok kapsamlı bir biçimde sunulmuştur. Beşinci Bölümde; çalışmada incelenen konular ve örneklendirmelerden alınan sonuçlar açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Uyarlanabilir, cephe, akıllı, malzeme, sistem