TÜRK KÜLTÜRÜNDE KILIÇ KALKAN OYUNU: BURSA ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili Ve Edebiyatı Böl., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selin Özcan
Danışman: Meriç Harmancı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Halk kültürünün ve halk kimliğinin zengin ögelerinden olan halk oyunları, kültürel değerlerin yansıtıldığı ve nesilden nesile aktarılarak yaşatılmasını sağlayan önemli kültürel miraslarımızdandır. Bireysel ve kollektif değerlerin, yaşanmışlıkların aktarıldığı halk oyunları, halk kültürünün anlatım araçlarındandır. Bu oyunların ortaya çıkışı, oyunlarda sergilenen hareketler, giyilen kıyafetler, kullanılan araç gereçler, oyuna eşlik eden müzikler taşıdığı derin ve sembolik anlamlarla kadim kültürün izdüşümlerini taşır. Bu çalışma, Türk halk kültüründe önemli bir yere sahip olan halk oyunlardan kılıç kalkan oyununu; köken ve tarihsel bağlam itibarıyla incelemeyi, bu oyunun Bursa'da geçirdiği evreleri, kurumsallaşma sürecini ve temsil biçimlerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bursa kılıç kalkan oyunu yalnızca bir halk oyunu değil aynı zamanda tarihsel hafızanın beden diliyle ifade edilişidir. Bu bağlamda Bursa kılıç kalkan oyununu ülkemiz dışındaki benzerleriyle birlikte vermek, oyunun özgünlüklerini ve evrensel bağlamdaki yerini belirlemek açısından oldukça önemlidir. Çalışmanın odak noktasında, Bursa'da oyunun modern anlamda form kazanmasını sağlayan ve kurumsallaşmasında büyük emekler veren Mustafa Tahtakıran yer almaktadır. Tahtakıran'ın bireysel çabaları ile başlayan oyun, zaman içerisinde farklı kişi ve kurumlar vasıtasıyla günümüze kadar gelmiştir. Bu sürecin hem yazılı kaynaklar hem de görsel kaynaklar aracılığıyla detaylı bir şekilde incelenmesi hedeflenmiştir. Bursa kılıç kalkan oyununun ritüel, estetik ve toplumsal bağlamdaki yeri halk bilimsel bağlamda değerlendirilecek; bu oyunun yalnızca geleneksel değil, aynı zamanda günümüzde kültürel pratik olarak nasıl yaşatıldığı verilmeye çalışılacaktır. Yapılan saha çalışmasıyla elde edilen verileri yazılı kültür ortamına aktarılarak yeni yapılan çalışmalara örnek teşkil etmek amaçlanmıştır.