YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİ LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİLERİNİN YAPAY ZEKÂYA YÖNELİK ALGILARININ YAZMA ÇALIŞMALARINDAKİ ROLÜ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP İREM BAYRAKLI KELEŞ
Danışman: Durmuş Barış Kır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapay zekânın (YZ) eğitime entegrasyonu, özellikle akademik yazma bağlamında, öğrencilerin öğrenme süreçlerine katılım biçimlerini önemli ölçüde dönüştürmüştür. Yabancılara Türkçe öğretimi alanında, yapay zekâ araçlarının kullanımı; yapı, dil bilgisi, kelime bilgisi ve anlatım netliği gibi unsurlarda öğrencilere destek sunarak yazma becerilerini geliştirmek adına yeni imkânlar yaratmaktadır. Ancak, bu teknolojilere yönelik lisansüstü öğrencilerin algıları ve bu algıların yazma süreçlerine etkisine dair araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, Yabancılara Türkçe öğretimi alanında öğrenim gören lisansüstü öğrencilerin yapay zekâya yönelik algılarının, akademik yazma süreçlerindeki rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem deseni benimsenmiştir. Nicel veriler, Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği aracılığıyla toplanırken; nitel veriler, olumlu ya da olumsuz YZ algısına sahip öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Katılımcılar, Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinde Yabancılara Türkçe Öğretimi alanında lisansüstü eğitim gören öğrencilerdir. Bulgular; cinsiyet, yaş, lisans eğitimi alanı, not ortalaması, yabancı dil bilgisi ve yapay zekâ deneyimi gibi demografik ve akademik değişkenlerin öğrencilerin yapay zekâya yönelik tutumlarını anlamlı biçimde etkilediğini ortaya koymuştur. Olumlu tutuma sahip öğrenciler, yapay zekâyı fikir düzenleme, tutarlılığı artırma ve dil kullanımını iyileştirme açısından faydalı bir araç olarak değerlendirmiştir. Öte yandan, olumsuz tutuma sahip öğrenciler; etik sorunlar, veri gizliliği ve teknolojiye aşırı bağımlılığın orijinallik ve bilişsel katılımı azaltabileceği yönünde endişelerini dile getirmiştir. Bu araştırma, lisansüstü düzeyde eğitim gören öğrencilerin yapay zekâya yönelik algılarla akademik yazma ilişkisini ele alan sınırlı alanyazına katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda, lisansüstü düzeyde akademik yazma süreçlerine yapay zekânın bilinçli, etik ve pedagojik temelli entegrasyonunun gerekliliğine dikkat çekmektedir.