Türkiye ve Orta Asya Ülkeleri Arasında Gelecekteki Ticari Taşıma Miktarının Tahmini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERETBIBI SARBASHEVA

Danışman: Mustafa Gürsoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir ülkenin kalkınabilmesi için diğer ülkeler ile siyasi ve ticari ilişkilerinin kuvvetli olması gereklidir. Orta Asya ile Türkiye ilişkisi hepimizin bildiği gibi kardeşlik boyutundadır. Bunun nedeni bu ülkelerin ana omurgasını oluşturan milletlerin aynı soydan gelen boylardan olmasıdır. Doğal kaynaklar bakımından oldukça zengin olan bu ülkeler konum açısından da dünya ticaretinin kavşağıdır. Dünya ticaretini merkezlerden biri olan Çin Halk Cumhuriyeti'nin Doğu Asya'da bulunması bu durumun ana nedenidir. Orta Asya ve Türkiye'nin Tarihi İpek Yolu koridoru üzerinde olması, dış ticaretin büyümesine ve Avrupa ülkeleri ile ticari ve siyasi ilişkilerin güçlenmesine sebep olmuştur. Orta Asya ülkeleri ve Türkiye'nin halen büyük ticaret koridorları üzerinde olması bu ülkelerin ticari ve siyasi ilişkiler için güvenilir ortaklar olması anlamına da gelir. Çin'in başlatmış olduğu Kuşak ve Yol Girişimi (BRI) ve Çin Ekspres Demiryolu (CR Express) koridorlarında Orta Asya ve Türkiye güzergâhı kullanılması bu ülkelerin dış ticaretinde büyüme olanağı sunacaktır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye ve Orta Asya ülkelerinin birbirleriyle yaptığı ithalat ve ihracatının analizi ve geleceğe yönelik tahminler yapmaktır ve bu tahminler için regresyon analizi kullanılmıştır. T.C Ticaret Bakanlığına göre belirlenen Orta Asya ülkeleri, Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan'dır. Türkiye ile beraber bu sekiz ülkenin 2010 yılından itibaren 2021 yılına kadar olan sürede birbirleriyle yapmış olduğu ticarete dair veriler kullanılmıştır. Temel veri kaynağı olarak, "The Observatory of Economic Complexity", "World Integrated Trade Solution" ve Dünya Bankası siteleri esas alınmıştır.