Programlama eğitimi araştırmalarında bilimsel eğilimler: Bir içerik analizi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BÖTE, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA YİĞİT

Danışman: Serhat Bahadır Kert

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde teknoloji ve eğitim bilimlerindeki gelişimlerle birlikte programlamaya olan bakış açısı da zamanla değişmiştir. Dünyada ve Türkiye'de programlama eğitimlerinin oldukça ilgi çektiği ve tartışıldığı bu günlerde alandaki araştırmaların durumunun bütünsel şekilde ortaya konulup yansıtılması alandaki ilerlemelerin gideceği yönün belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı programlama eğitimi alanındaki bilimsel eğilimleri belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda içerik analizi ile programlama eğitimini konu alan ve 2009-2020 yılları arasında yayınlanan uluslararası çalışmalar dahil etme ve hariç bırakma kriterlerine göre toplanmış ve 305 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmalar araştırmacı tarafından oluşturulan veri toplama aracı ile toplanmış ve demografik özellikleri, metodolojik özellikleri, öğrenme ortamı özellikleri ve uygulama süreçleri bakımından betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre uluslararası çalışmalarda net bir artış gözlemlenmezken Türkiye'deki çalışmalarda artış olduğu görülmektedir. Alanda en fazla yayın sırasıyla Amerika Birleşik Devletleri, uluslararası çalışmalar ve Türkiye'dedir. Araştırmalardaki yöntemsel eğilimlere bakıldığında en fazla nitel yaklaşım kullanılırken son yıllarda karma yaklaşımda bir artış olduğu ve en fazla deneysel desenin tercih edildiği görülmektedir. Programlama eğitimi alanındaki çalışmalarda katılımcı eğilimlerine bakıldığında en fazla üniversite öğrencileri ile çalışıldığı görülmektedir. Eğitimlerde genelde sınıf içi yüz yüze eğitimlerin tercih edildiği, en fazla metin tabanlı diller ile çalışıldığı ve programlama dili özelinde metin tabanlı dillerden en fazla Java, blok tabanlı dillerden ise Scratch ile çalışıldığı görülmektedir. Yıllara göre bakıldığında metin tabanlı programlama dilleri kullanımı azalış eğilimi gösterirken, blok tabanlı programlama dilleri kullanımı ise artış eğilimi göstermektedir. Araştırmalar uygulama süreçleri boyutunda öğrencilerin en fazla sınavlarla değerlendirildiğini göstermektedir. Kullanılan veri toplama araçları incelendiğinde en fazla anketin tercih edildiği görülmektedir. Araştırmada bulgular diğer çalışmalarla karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Araştırmanın sonucunda programlama eğitimi alanında dünyadaki ve Türkiye'deki durumun ortaya konulması ile araştırmacılara yeni çalışmalar için yol gösterici olması beklenmektedir.