20. yy sanatında tüketim nesnesi-sanat yapıtı ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ÖZDEMİR

Danışman: Ayça Tufan Baknalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarih boyunca değişen toplumsal yapının etkisi ile, kültür, gelenek ve değerler ile şekillenmiştir. Sanayi devrimi beraberinde yeniden şekillenen dünyayı, toplumsal ve kültürel çapta popülaritenin yönettiği farklı alışkanlıklar ile tanıştırmıştır. Sanayinin gelişimi ile ortaya çıkan tüketim kültürü sonucunda metalara olan talep artmış ihtiyaç dışı tüketim ortaya çıkmıştır. Bu artışlar beraberinde olumsuzluklar getirmiş ve İnsanın yaşam biçiminden duygu dünyasına kadar zarar vermeye başlamıştır. Dünya, kapitalist yarışların sürdürüldüğü, endüstriyel devlerin kontrolsüz üretimiyle ve reklamlar aracılığıyla insanlara tüketimin dayatıldığı bir yere dönüşmüştür. Bu tezde, sosyal yapıların içinde krallıklar kuran tüketim kültürü ve toplumların dayatılan nesneler ile insan hayatını nasıl değiştirip şekillendirdiğini sanatsal bağlamda konu edilecektir. Modern yaşamda insanlar sistemin dışında kalmamak ve tüketim harcamalarını finanse edebilmek için beyaz yakalı robotlara dönüşmüştür. Kitle iletişim araçlarıyla birlikte pazarlama alanında hızla yapılan tanıtım ve reklamlar ile tüketim, modern ve popüler dünyanın yeni alışkanlıklarından birine haline gelmiştir. Aynı zamanda sanat dünyasının yeni malzemesi olarak da ön plana çıkarak konu edilmeye başlanmıştır. Çalışma, odağına bu meseleleri farklı sanat akımları ve yapıtlardan örnekler ile ele alarak açıklamayı hedeflemektedir. Literatür taraması konu içeriği ve kavramsal çerçevede film, müzik, reklam ve farklı disiplindeki alanlar incelenecektir. Sosyoloji, ekonomi, teknoloji ve dijitalleşme gibi disiplinlerdeki okuma ve çalışmalar yapılacaktır.