Çift Fazlı Paslanmaz Çeliklerde Isıl Çevrimlerin Korozyon Özelliklerine Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: M.M. Ural
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alptekin Kısasöz
Eş Danışman: Burçin Özbay Kısasöz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çift fazlı paslanmaz çelikler; mikroyapılarında yaklaşık olarak yarı-yarıya ferrit ve östenit fazları bulundururlar. Ferrit fazı mekanik dayanım ve gerilmeli korozyon çatlağına karşı dayanımı sağlarken, östenit fazı süneklik ve genel korozyon dayanımını sağlar. Bu özellikleri sayesinde petrokimya endüstrileri, denizcilik uygulamaları ve nükleer sanayii gibi çeşitli alanlarda kullanılırlar. Yapıda bulunan çift faz ile üstün özelliklere sahip malzemeler olsalar da 600 °C'nin üzerindeki sıcaklıklara maruz kaldıklarında sigma (σ) gibi çeşitli ikincil fazların çökelmesi nedeniyle alaşım elementlerinin dengesi değişebilir. Sigma fazı tipik olarak yüksek oranda Cr ve Mo içerir. Sigma fazı oluşumu malzemenin tokluğunda, korozyon direncinde ve kaynaklanabilirliğinde ciddi bozulmaya yol açabilir. Bu çalışmada iki farklı çift fazlı paslanmaz çelik türü olan AISI 2205 ve AISI 2507 alaşımlarının farklı sıcaklıkta ve çevrimlerde maruz kalabileceği ısıl şartların mikroyapı ve korozyon dayanımı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu iki farklı kompozisyona sahip çift fazlı paslanmaz çeliklere 15, 30 ve 60 dk'lık çevrim süreleri 600 °C, 700 °C, 800 °C ve 900 °C sıcaklıklarda uygulanmıştır. Bu ısıl çevrimlerin bir sonucu xiv olarak çift fazlı paslanmaz çeliklerin mikroyapısındaki ferrit (δ) ve östenit (γ) fazlarının dengesinde değişim gözlemlenmiştir. Bu değişim sigma fazının oluşması ve büyümesine bağlı olarak ferrit fazındaki azalma olarak tanımlanmıştır. Ayrıca faz dengesindeki bozulmanın yükselen sıcaklık ve çevrim süreleri ile arttığı saptanmıştır. Bununla birlikte daha yüksek oranda oluştuğu gözlenen sigma fazının malzemenin korozyon dayanımını büyük oranda düşürdüğü, sertlik gibi mekanik özellikleri de olumsuz etkilediği gözlemlenmiştir.