İş sağlığı ve güvenliğinde sinirsel bulanık mantık yaklaşımı kullanılarak risk değerlendirmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET FATİH AK
Danışman: Ali Fuat Güneri
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İş sağlığı ve güvenliği (İSG) iş kazalarının kabul edilebilir en düşük seviyeye indirgemeyi amaçlayan geçmişi insanlık tarihi ile paralel olan bir kavramdır. İşçinin sağlık, güvenlik ve refahı İSG kapsamındadır. İnsanoğlu geçmişten günümüze hayatını idame ettirebilmek adına iş yapmak mecburiyetinde kalmıştır. Yapılacak işler yapısı ve yerleşkesi itibariyle belirli veya belirsiz riskler barındırmaktadır. İSG temelinde bu risklerin minimum seviyede kalması için alınması gereken aksiyonları araştırmaktadır. Türkiye'de sağlık sektöründeki en büyük işveren grubu olan hastaneler, kimyasal, biyolojik, fiziksel, ergonomik ve psikososyal riskler olarak sınıflandırılan önemli tehlikelerle karşı karşıya kalmaktadır. Türkiye hızlı bir ekonomik büyüme göstermesine rağmen, sağlık endüstrisinde İSG uygulamaları istenilen seviyeden uzaktır. Bu nedenle, çalışma, sağlık personeli ve sağlık sistemi için riskleri belirlemeyi ve değerlendirmeyi, sağlık hizmetlerinin planlanmasına katkıda bulunmayı ve düzenlemeleri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmanın sonucunda ortaya çıkan risk grupları, sonuçlar ve tespit edilişi, iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesini oluşturmaktadır. Türkiye'de büyük ölçekli yataklı sağlık işletmesi kategorisinde bir hastanede karar verme sürecinde tehlike türlerinin derecelendirmesini sağlayan çok kriterli sinirsel bulanık mantık yaklaşımı kullanılarak bir vaka çalışması yapılmıştır. Sinirsel bulanık mantık yaklaşımı bulanık mantık ve yapay sinir ağlarının nümerik verilerden doğrusal olmayan haritalama yapma, öğrenme yeteneği ve paralel çalışma gibi özelliklerinden faydalanarak birleştirmeyi böylelikle çalışmanın daha tutarlı ve klasik risk değerlendirme yöntemlerinden daha kapsamlı ve etkin bir metod sunmayı amaçlamaktadır. Hata kare ortalamaları karekökü ve ortalama hata karesi göstergelerince sinirsel bulanık mantığın risk değerlendirmesinde daha iyi sonuçlar verdiği ortaya konulmuştur. Sonuçlar, gözlenen hastanenin tüm sistemindeki en önemli risk grubunun fiziksel risk grubunun olduğunu, bunun da kendi içinde elektrik, yangın ve diğer acil durum etmenlerinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda her bir risk grubu için bölüm ve sistem bazında risk dereceleri belirlenmiş ve gerekli tedbirler, iyileştirmeye açık alanlar sunulmuştur.