Konutlardaki balkon tipinin günışığı aydınlığına etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özge Kubbe
Danışman: Leyla Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İç mekânda görsel konforun sağlanabilmesi için hacimde yeterli nicelikte aydınlığa ihtiyaç vardır. Günışığı hacimde sağlanması istenen aydınlık düzeyine katkıda bulunurken yapay aydınlatma için kullanılan enerjiden de tasarrufu sağlar. Aynı zamanda doğal ışığın; güneşlenme, dış ortam ile görsel bağlantıyı sağlama ve kullanıcıların kendini iyi hissetmesi gibi olumlu etkileri vardır. Hacimde oluşan günışığı aydınlığının niceliği; dış ortamdaki engeller, yapının, hacmin ve pencerelerin çeşitli özellikleri gibi birçok etkene bağlıdır. Bu etkenlerden biri de kullanıcının dış ortamla temasını sağlayan ve konutlar için değerli bir mimari öğe olan balkondur. Balkonlar hacme günışığı girişini belli ölçüde engeller. Bu nedenle günışığı niceliğinden ödün vermeden balkonun varlığından yararlanılması hedeflenmelidir. Hacimlerde oluşan doğal aydınlığı çeşitli ölçütler bakımından değerlendirmek amacıyla yapıların günışığı ile aydınlatılmasına yönelik Avrupa Standardı TS EN 17037+1 'den yararlanılabilir. Standartta günışığından yararlanmanın ölçütleri; günışığı aydınlığı sağlanması, güneşlenme, dış ortamla görsel bağlantı ve kamaşmaya karşı korunma olarak belirtilmiş ve her ölçüt ile ilgili kabul edilebilir minimum değerler verilmiştir. Bu çalışmada konutlarda çok yaygın kullanılan balkon tiplerinin konut yaşama hacimlerinin doğal ışık ile aydınlanması üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu bağlamda döşeme alanları 35 m², 45 m² ve 50 m² olan üç kare ve üç dikdörtgen planlı olmak üzere altı hacim üzerinde çalışılmıştır. Üç farklı balkon tipi, her balkon tipi için üç farklı korkuluk ele alınmıştır. Ayrıca her balkon tipi için iki farklı balkon genişliği ve üç farklı balkon derinliği belirlenmiştir. Böylece her hacim için 54 balkon alternatifi oluşturulmuştur. Hacimlerin balkonsuz (6 durum) ve balkonlu durumları (324 durum) DIALux evo programında modellenmiştir (toplam 330 durum). TS EN 17037+1 standardındaki günışığı aydınlığının sağlanması ölçütü açısından en az koşulu dikkate alınarak simülasyonlar yapılmıştır. Tüm durumlar için, referans düzlemin ≥%95'inde ≥100 lx ve ≥%50'sinde ≥300 lx aydınlık düzeyini sağlayan pencere genişliği ve cam alanı bulunmuştur. Ulaşılan sonuçlar birbiriyle karşılaştırtılmış ve balkon tasarımında yararlanılabilir önerilerde bulunulmuştur.